Ana səhifə

Türkiye Göllerinin Son Yüzyılda Uğradığı Fiziksel Değişmeler Nizamettin Kazancı, Alper Gürbüz ve Ergun Gökten


Yüklə 9.37 Kb.
tarix09.05.2016
ölçüsü9.37 Kb.
Türkiye Göllerinin Son Yüzyılda Uğradığı Fiziksel Değişmeler

Nizamettin Kazancı, Alper Gürbüz ve Ergun Gökten





Ankara Üniversitesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, 06100 Beşevler, Ankara

(E-posta: kazanci@eng.ankara.edu.tr)





Göller, gerek iklim gerekse insan etkisiyle değişime uğrayabilen sulak coğrafya parçalarıdır ve göl değişiminin örnekleri ülkemizde çok fazladır. Sulak alanlardaki artma azalma miktarını ve zamanla her gölün aldığı şekli belirlemek amacıyla 1914, 1936, 1943, 1957, 1971 tarihli Türkiye topografik haritaları ve 1974, 1990 ve 2007 uydu görüntüleri incelenmiştir. İklimin bu gelişmedeki katkısını tespit için, 1956-2007 yılları arasındaki su seviyeleri ile 1925-2007 arasındaki meteoroloji kayıtları birlikte yorumlanmıştır. Bulgulara göre, yaklaşık yüz yıllık sürede göllerin hacimleri, su seviyeleri ve dolayısıyla kapladıkları alan ile şekillerinde iklime bağlı dikkat çekici değişmeler izlenmiştir. En belirgin farklılaşma, geniş ve fakat sığ Tuz Gölü, Akşehir Gölü, Çavuşçu Gölü, Acıgöl ve Beyşehir Gölü’nde olmaktadır. Hem sığ hem küçük göller ise 34 yıl süren kuraklık dönemlerinde ortadan kalkmakta ve sonra yeniden doğmaktadırlar. En az alan değişimi, su derinliği göreceli fazla olan Van Gölü, Burdur Gölü ve Eğirdir Gölü’ndedir. Sapanca, İznik, Manyas ve Ulubat göllerindeki uzun dönem su seviyeleri benzer salınım içindedir. Bütün göllerde en büyük alan değişimi ve su seviyesi düşüşü 194649, 197476, 199497 yılları arasında yaşanan uzunca kuraklık dönemlerindedir. Sultansazlığı, Çavuşçu Gölü, Amik Gölü, Seyfe Gölü, yakın zamanda yerleşim ve tarım alanı açmak için kurutulan büyük göllerdir. Son on beş yılda, göl alanlarının azalması ve su seviyelerindeki düşmenin asıl sebebi olarak kötü arazi kullanımı tespit edilmiştir.


Anahtar Sözcükler: Türkiye gölleri, su seviyeleri, göl alanı ve şekli

Physical Changes of Turkish Lake in The Last Century

Nizamettin Kazancı, Alper Gürbüz & Ergun Gökten





Ankara Üniversitesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Beşevler, TR06100 Ankara, Türkiye

(E-mail: kazanci@eng.ankara.edu.tr)





Lakes are wetlands which can be subject to rapid changes by both climatic and anthropogenic influences and there are many examples of such changeable lakes in Turkey. To research amount of spatial changes of Turkish lakes during the last century, topographic maps in 1914, 1936, 1943, 1971 and satellite images belong to years 1974, 1990 and 2007 have been examined. In addition, lake levels recorded in 19562007 and meteorological data of 1925-2007 have been correlated to find effects of the climate on morphological differentiation. According to preliminary results, the most significant change is the areal decrease in large but shallow lakes i.e. Lake Tuz, L. Akşehir, L. Çavuşçu, L. Acıgöl, L. Beyşehir. Small and shallow lakes have been disappeared in dry periods lasted 3-4 years but re-born later. Relatively less areal changes have been observed in Lake Van, Lake Burdur and L. Eğirdir which are deeper water bodies. Lakes Sapanca, İznik, Manyas and Uluabat have similar water-level fluctuations in the last half century, most probably dependent on inflow from meltwater. The apparent water level falls were in dry periods of 194649, 197476 and 199497. Sultansazlığı, L.Çavuşçu, L.Seyfe and L. Amik have been drained recently in order to gain field for daily usage. This study displays that the reason of lake level falls in last years is anthropogenic and/or poor land use. Further details will be given during the presentation.




Key Words: lakes of Turkey, water level, lake surface, form of a lake


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©anasahife.org 2016
rəhbərliyinə müraciət