Ana səhifə

TÜrk şİİr biLGİSİ rediF


Yüklə 415.61 Kb.
səhifə1/5
tarix06.05.2016
ölçüsü415.61 Kb.
  1   2   3   4   5
TÜRK ŞİİR BİLGİSİ

REDİF:
Mısra sonlarında görevleri ve anlamları aynı olan kelime veya ses(ler)in oluşturduğu bütünlüğe denir.

Redifin olduğu her yerde kafiye vardır. Dilimizde genellikle redifler eklerden oluşur; ancak bazen sözcük halinde de redif olabilir. ( Altta ikinci örneğe bakınız)


Akşam olur, kuşlar konar dallara da--l---lara lara,lere rediftir.

Susamış yıldızlar iner göllere gö--l---lere

İnce güzeller dizilir yollara yo--l ---lara “l” yarım kafiyedir.

İçlerinde seni göremiyorum


    Elimi beş yerinden, dağladı beş parmağın,
          Bağrımda yanmadık bir yer bırakmadan git “madan git” ler redif. “madan” zarf fiil
           Bir yarın göçtüğünü, çöktüğünü bir dağın “git” eylemdir.
          Görmemek istiyorsan, ardına bakmadan git!

KAFİYE ( UYAK ) ÇEŞİTLERİ

KAFİYE ( UYAK ) :

Mısra sonlarında anlamları ve görevleri farklı olan ses benzerliklerine denir.


1 ) YARIM KAFİYE :

Mısra sonlarında tek (bir) sesin benzerliğine dayanan kafiye çeşidine denir.


Akşam olur, kuşlar konar dallara

Susamış yıldızlar iner göllere “lara” redif.

İnce güzeller dizilir yollara “l” yarım kafiye.

İçlerinde seni göremiyorum



2 ) TAM KAFİYE:

Mısra sonlarında bir sesli bir sessiz harfin benzerliğine dayanan kafiye çeşidine denir.

Ne kaşadır ne gözedir

Meylimiz güzel yüzedir

Daima solmaz tazedir “dir” ler redif , “ze” ler tam kafiyedir.

Bu bizim gülistanımız



3 ) ZENGİN KAFİYE:

İkiden fazla sesin benzerliğine dayayan kafiyeye denir.


Geçen dert değil ki aransın çare

İşte gülen servi, susan minare



4) TUNÇ KAFİYE:

Kafiyeyi oluşturan sözcüklerden birinin diğerinin içinde yer almasına denir. Tunç kafiye aslında zengin kafiyenin bir çeşididir.

Gurbet âdemden kara, hasret ölümden acı

Ne zaman tükenecek bu yollar arabacı



5) CİNASLI KAFİYE:

Sesteş sözcüklerin oluşturduğu kafiye çeşidine denir.

Niçin kondun a bülbül

Kapımdaki asmaya

Ben yârimden ayrılmam

Götürseler asmaya.



KAFİYE ÖRGÜLERİ (ŞEMALARI)

Şiirlerde kafiyelerin sıralanışına (diziliş) göre ortaya çıkan şemaya denir.




  1. DÜZ UYAK ÖRGÜSÜ

Bu kafiye örgüsüne “mesnevi uyak “da denir. Divan edebiyatı için her beyit kendi arasında kafiyeli olursa (aa, bb, cc…)düz uyak olur.

Halk edebiyatında ise dörtlüğün ilk üç mısrası kafiyeli ( aaab,cccb…)son mısra serbest olursa düz uyak olur.





  1. SARMA UYAK ÖRGÜSÜ

Bir dörtlüğün birinci ve dördüncü mısrası kendi arasında, ikinci ve üçüncü mısrası da kendi aralarında kafiyeli olursa sarma kafiye olur. Yani (abba) şeklindedir.




  1. ÇAPRAZ KAFİYE ÖRGÜSÜ

Bir dörtlüğün birinci ve üçüncü, ikinci ve dördüncü mısraları kendi aralarında kafiyeli olursa sarma kafiye olur.Yani (abab)şeklindedir.



  1. MANİ TİPİ KAFİYE ÖRGÜSÜ

Bir mısranın birinci,ikinci ve dördüncü mısraları kendi aralarında üçüncü mısra da serbest olursa mani tipi kafiye olur. Yani (aaxa) şeklindedir.



  1. KOŞMA TİPİ KAFİYE ÖRGÜSÜ

abab, cccb,dddb” şeklinde oluşan kafiye örgüsüne denir.


ALİTERASYON

Söze güzellik ve ahenk katmak amacıyla belli seslerin sıkça tekrar edilmesine denir.


Beni bende demen bende değülüm

Bir ben vardır bende benden içe
TÜRK ŞİİRİNDE ÖLÇÜ


  1. SERBEST ÖLÇÜ

  2. HECE ÖLÇÜSÜ

  3. ARUZ ÖLÇÜSÜ



  1. SERBEST ÖLÇÜ

Herhangi bir kurala ve ölçüye bağlı kalmadan yazılan şiirlere denir. Tanzimat’tan sonra görülmeye başlanmıştır. Özellikle Cumhuriyetin ilanından sonra Garipçiler bu ölçüyü çokça kullanmıştır.



  1. ARUZ ÖLÇÜSÜ

Arap edebiyatından İran’a oradan da Türk edebiyatına geçmiştir. Divan edebiyatı bu ölçü kullanılarak icra edilmiştir. Hecelerin uzunluğu- kısalığına (kapalı-açık) dayanan ölçüye denir.

3) HECE ÖLÇÜSÜ

Türk’lerin milli ölçüsüdür. Bir şiirde mısraların hece sayılarının eşitliğime dayanan ölçüye denir.

Edebiyatımızda 7’li, 8’li, 11’li, 14’lü heceler çokça kullanılmıştır.
ŞİİR TÜRLERİ (ÇEŞİTLERİ)
1 ) PASTORAL ŞİİR

Köy, çoban, kır hayatının güzelliklerini, zorluklarını anlatan şiirlerdir. Edebiyatımızda Kemalettin Kamu’nun “Bingöl Çobanlarına” şiiri bu türe en güzel örnektir. Ayrıca Karacaoğlan, Faruk Nafiz de çok güzel örnekler sunmuşlardır.

Akşam olur, kuşlar konar dallara

Susamış yıldızlar iner göllere

İnce güzeller dizilir yollara

İçlerinde seni göremiyorum



2 ) EPİK ŞİİR

Savaşları, kahramanlıkları işleyen şiirlerdir. Destanlar epik özellik taşırlar. Edebiyatımızda Köroğlu, Dadaloğlu bu türün başarılı örneklerini sunmuşlardır.

Eğerleyin kır atımın ikisin

Fethedeyim düşmanların hepisin

Sabah namazında Bağdat kapısın

Allah Allah deyip açtı Genç Osman.




  1. LİRİK ŞİİR

Duyguların coşkulu bir edayla işlendiği şiirlere denir. Çoğunlukla bireysel duygular işlenir.(Fuzuli, Nedim..)

Ala göz üstüne hilal kaşlar

Sırma gibi yanar yârin saçları

Kirazdır dudağı, inci dişleri,

Selvi Suna’m gibi gül fidan olmaz.


  1. SATİRİK ŞİiR

Bireylerin veya toplumun aksayan yönlerini eleştirmek amacıyla yazılan şiirlere denir. Bu tarz şiirlerde bazen güldürü öğeleri de kullanılır


Elin kapısında karavaş olan

Burnu sümüklü gözü yaş olan

Bayramdan bayrama traş olan

Berbere gelir de dükkân beğenmez.


5 ) DİDAKTİK ŞİİR ( öğretici şiir)
Herhangi bir konuda okura bilgi vermek amacıyla yazılan şiirlere denir. Bu şiirlerde amaç duygu değil akıldır.( M. Akif, N. Kemal, Tevfik Fikret)
Az söz erin yüküdür,

Çok söz hayvan yüküdür,

Bilene bu söz yeter,

Sen de güher var ise


6 ) DRAMATİK ŞİİR
Hüzünsel bir duyguyu çeşitli yönleriyle konu edinen şiirlere denir. Çoğunlukla ağıt özelliği taşırlar.
Civan da canına böyle kıyar mı?

Hasta başın taş yastığa koyar mı?

Ergen kıza beyaz bezler uyar mı?

Al giy allı balam alların hani?


TÜRK EDEBİYATININ DEVİRLERİ


  1. İSLAMİYETTEN ÖNCEKİ TÜRK EDEBİYATI


a) Sözlü Edebiyat

b) Yazılı Edebiyat

2) İSLAMİYETİN KABULÜNDEN SONRAKİ TÜRK EDEBİYATI

a) Divan Edebiyatı

b) Halk Edebiyatı

  • Anonim Türk Halk Edebiyatı

  • Dini –Tasavvufi Türk Halk Edebiyatı

  • Âşık Tarzı Türk Halk Edebiyatı


3 ) BATI TESİRİNDEKİ TÜRK EDEBİYATI

    1. Tanzimat Edebiyatı

    2. Servet-i Fünun Edebiyatı

    3. Fecr-i Ati Edebiyatı

    4. Milli Edebiyat

    5. Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı

    6. Beş Hececiler

    7. Yedi Meşaleciler

    8. Garipçiler( Birinci Yeniciler)

    9. Maviciler

    10. İkinci Yeniciler

    11. Günümüz Türk Edebiyatı


1 ) İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK EDEBİYATI
Bilinmeyen bir tarihte başlamıştır. İslamiyet’in kabulüne kadar devam ede gelmiştir. Atlı- göçebe kültürünün izlerini taşımaktadır. Ölüm, yiğitlik, savaş, aşk konuları en çok işlenen konular olarak göze çarpmaktadır. İki koldan gelişmiştir.

  1. Sözlü Edebiyat

Şaman , kam baksı ozan adı verilen sanatçılar tarafından icra edilmiştir. Bu sanatçılar “kopuz”adı verilen bir saz aleti kullanırlardı. Doğuşu her ne kadar dini törenlere dayansa da zamanla din dışı konular da gelişmiştir.

  • Hece ölçüsü kullanılmıştır.

  • Aşk doğa ölüm konuları sık işlenmiştir.

  • Anomin özellik taşımaktadır.

  • Yarım kafiye kullanılmıştır.

  • Koşuk , sav, sagu ,destan başlıca ürünleri sayılır.



KOŞUK
Kopuz eşliğinde “sığır” denilen sürek avlarında söylenen lirik şiirlerdir. Günümüzdeki “koşma”ların ilk versiyonu sayılırlar. Kafiye şeması “aaab,cccb,dddb”şeklindedir.
SAGU

Yuğ adı verilen ölü törenlerinde ölümün acısının hafifletmek amacıyla söylenen günümüz “ağıt”larının ilk versiyonuna denir. Hece ölçüsünün 7’li-8’li parçaları sıkça kullanılmıştır.



UYARI: Bilinen en eski sagu :“Alp er Tunga”sagusudur.


SAV

Atasözü demektir. Atasözlerimiz ilk defa “Divan-ı Lugati’t Türk”kitabında bir araya getirilmiştir.




DESTAN

Toplumu derinden etkileyen savaş, kıtlık, afet vb. olayların olağanüstülüklerle bezendirilerek anlatıldığı manzum (bazen nazım- nesir karışık)uzun hikâyelere denir.

Destanlar “Doğal-Yapay”olmak üzere ikiye ayrılır.


    1. DOĞAL DESTANLAR

Gerçekte var olan herhangi bir olayın milletin dilinde yüzyıllar süren bir anlatımdan sonra bir ozan tarafından kaleme alınması sonucu oluşan destanlara denir.

Dünyadaki en önemli doğal destanlar

Kalevala ……………….. FİNLANDİYA

Mahabharata …………… HİNT

Ramayana …………… HİNT

Şant do Rölant………… FRANSIZ

Nibelungen……………… ALMAN

İgor ……………………… RUS

Beovful ……………….. İNGİLİZ

İliada ………………… YUNAN

Odyssa ………………. YUNAN

Şehname ………………İRAN

Gılgameş………………..SÜMER

Oğuz Kağan ……………TÜRK

Ergenekon ………………TÜRK

Manas …………………. KIRGIZ aittir.




    1. YAPAY DESTANLAR

Herhangi bir olaydan yola çıkarak bir ozanın destan kurallarına riayet edip oluşturduğu şiirlere denir.
Yapay Destanlar:
Kaybolmuş Cennet ( Milton)

Kurtarılmış Kudüs ( Tasso)

İlahi Komedya (Dante)

Üç Şehitler Destanı ( F. Hüsnü Dağlarca)

Çanakkale Şehitlerine (M. Akif)
TÜRK DESTANLARININ ÖZELLİKLERİ


  • Çoğunlukla manzumdurlar (şiir şeklinde)

  • Anonimdirler

  • Oluştukları dönemlerin özelliklerini taşımaktadırlar.

  • Olağanüstü özellikleri çokça bulunmaktadır.

  • Çok sonra yazıya geçirilmişlerdir.



BAŞLICA TÜRK DESTANLARI
SAKA TÜRKLERİNİN DESTANLARI

  • Alp Er Tunga Destanı: Türk-İran savaşlarıyla Alp Er Tunga’nın yiğitliklerinin anlatıldığı destanlardır.

  • Şu Destanı: İskender ile Türkler arasındaki savaşların ve Hükümdar Şu’nun destanıdır.



HUN TÜRKLERİNİN DESTANLARI

  • Oğuz Kağan Destanı: Hun Hükümdarı Mete’nin yiğitliklerini, ülkesini genişletip oğulları arasında nasıl bölüştürdüğünü anlatan destandır.

 

GÖKTÜRK DESTANI

  • Bozkurt Destanı: Savaşta yaralanan bir Türk’ün, dişi bir kurt tarafından kurtarılmasını, korunmasını ve Türklerin sözü edilen kurtla bu Türk’ten çoğaldığı anlatılır.

  • Ergenekon Destanı: Bir yenilgi sonunda Ergenekon’a çekilen Türklerin orada çoğalıp, bir demir dağı erittikten sonra öçlerini alışlarını anlatan destandır.

 

UYGUR TÜRKLERİNİN DESTANLARI


  • Türeyiş Destanı: Uygur hakanının, üç kızını insanoğluyla evlendirmeyi uygun bulmayarak tanrıya, kızlarıyla evlenmesi ve Uygur Türklerinin bu evlenmeden çoğaldığı anlatılır.

  • Göç Destanı: Türklerin, Kutsal taşı Çinlilere vermeleri üzerine, tanrı tarafından cezalandırılmaları kuraklığın başlaması nedeniyle de göç etmeleri anlatılır.

B ) YAZILI EDEBİYAT

Türklerin GÖKTÜRK alfabesini kullanmasıyla başlayan dönemdir. Daha eskilere ait maalesef herhangi bir eserimiz yoktur. Tarihi bilinen en eski yazıtımız(mezar taşı): Çoyren (687–692)dir.



Tarihimizin ve dilimizin ilk en önemli belgeleri Göktürk Yazıtlar(Orhun Kitabeleri)dir.

  • Doğu Göktürklerine aittirler.

  • 720,732,735 yıllarında dikilmişlerdir.

  • Vezir Tonyukuk, Bilge Kağan, Kültigin adına dikilmişlerdir.

  • Yollug Tigin adlı bir yazara yazdırmıştır.

  • Öz Türkçe ile yazılmıştır.

  • Hakanlar Göktürkleri nasıl birleştirdiklerini, devleti nasıl idare ettiklerini, gelecek kuşakların ne yapmalarını anlatan bir nutuk (söylev)tur.

  • Aslında birer mezar taşı olarak tasarlanmışlardır.

  • Taşların üç tarafı Göktürk alfabesiyle bir tarafı da Çince yazılmıştır.

  • Eserler şu an MOĞALİSTAN sınırları içindedir.

  • 1900’ lü yılların başında Strahlanberk tarafından bulunmuş, Danimarkalı Thamson tarafından okunmuşlardır.




    1. İSLAMİYETİN KABULÜNDEN SONRAKİ TÜRK EDEBİYATI

Talas savaşından sonra Türkler kabileler halinde Müslüman olmaya başlamıştır. Karahan Devletinin hükümdarı Satuk Buğra Han zamanında İslamiyet resmi din olarak kabul edilmiştir.(942) B u tarihten sonra İslam’a dair eserler verilmeye başlanmıştır. Bu geçiş dönemine ait en önemli eserler şunlardır:

  1. Divan-ı Lügat’ it Türk.( Türk Dilinin Sözlüğü) ( 1072–1074 )

    • Kaşgarlı Mahmut yazmıştır.

    • Araplara Türkçeyi öğretmek amacıyla yazılmıştır.

    • 1074 yılında bitirildiği düşünülüyor.

    • Türkçenin ilk sözlüğüdür.

    • Türklere ait gelenek göreneklerden tarihten folklordan bahsettiği için bir ansiklopedi özelliği taşımaktadır.

    • Kitapta 7500 kelimenin Arapça karşılığı verilmiş olup ayrıca halk şiirleri, atasözleri, deyimler kullanılmıştır.

    • Ebu’ l Kasım’ a sunulmuştur.

    • Hakaniye Türkçesi ile yazılmıştır.


  1. Kutatgu Biliğ (Mutluluk Veren Bilgi) (1069- 1070 )

  • 1069–1070 tarihlerinde Yusuf HAS Hacip tarafından yazılmıştır.

Türk edebiyatının ilk siyasetnamesidir.

  • Öğretici bir nitelik taşımaktadır.

  • Tapgaç Buğra Han’a sunulmuştur.

  • Devletin nasıl yönetilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

  • Hakaniye (Doğu ) Türkçesi ile yazılmıştır.

  • 6645 beyitten müteşekkildir.

  • Eserde öğütler; devlet, akıl saadet, adalet sembolleriyle verilmiştir.

  • Hakaniye Türkçesi ile yazılmıştır.




  1. Divan-ı Hikmet

  • Hoca Ahmet Yesevi tarafından yazılmıştır.

  • İlahi aşk kavramı ilk defa bu eserde kullanılmıştır.

  • Yesevi tarikatının esasları ve dinin temel öğretileri anlatılmıştır.

  • 12. yy da yazılmıştır.

  • Hece ölçüsüyle halk dili kullanılmıştır.

  • Hakaniye Türkçesi ile yazılmıştır.




  1. Atabet’ül Hakayık (Hakikatlerin Eşiği)




  • Yüknekli Edip Ahmet tarafından yazılmıştır.

  • 12. yyda yazılmıştır.

  • Eserde ahlakın önemi ve yolları üzerinde durulmuştur.

  • Beyit ve dörtlükler bir arada kullanılmış. Dolayısıyla aruz ve hece vezni birlikte kullanılmıştır.


KİTAB-I DEDE KORKUT


  • Destandan halk hikâyesine geçiş döneminin ürünüdür.

  • 12 hikâyeden oluşur.

  • Olağanüstü olaylarla gerçeğe uygun olaylar eserde iç içedir.

  • Türklerin eski yaşam tarzları ile ilgili ayrıntılar yanında İslam dini ile ilgili özelliklerde vardır.

  • Eserde geçen ‘’Dede Korkut’’meçhul bir halk ozanıdır.

  • Hikâyelerde oğuzların çevredeki boylar ile aralarındaki savaşlar ve kendi iç mücadeleleri yer alır.

  • Hikâyelerin konuları; aşk, yiğitlik gösterisi, kahramanlık, boylar arasındaki savaştır.

  • 15. yy’da kaleme alınmıştır.

  • Eserin yazarı belli değildir. “

  • Nazım ile nesir iç içedir.

  • Hakaniye lehçesi kullanılmıştır.

TÜRK HALK EDEBİYATI


  • İslamiyet’ten günümüze kadar kesintisiz gelen bir edebiyattır.

  • Halk içinde yetişmiş ozanları icra ettiği bir edebiyattır.

  • Temelinde sözlü bir gelenek vardır.

  • Dili sadedir.

  • Dörtlük ve yarım kafiye esaslıdır.

  • Hece ölçüsü kullanılmıştır.

  • Halkın dertlerini, sevinçlerini, her türlü duygularını işlemektedir.

  • Bu edebiyatı genellikle “aşık”adı verilen sazlarıyla yazdıklarını besteleyip köy köy dolaşan ozanlar icra etmiştir.

  • Koşma, destan, semai, varsağı, mani, ağıt, türkü, bilmece, atasözü, devriye, şathiye, ilahi, deme gibi çeşitli nazım şekilleri vardır.

  • Kendi arasında : “Âşık Anonim, ,Dini-Tasavvufi olmak üzere 3’e ayrılır.


      1. ÂŞIK TARZI TÜRK HALK EDEBİYATI




  • İslamiyet'ten önce başlamıştır.

  • Eskiden “kam,baksı” adı verilen ozonlara bu dönemde “AŞIK”adı verilmiştir.

  • Âşıklar şiirlerini bağlama adı verilen sazlarla köy köy dolaşıp söylemiştir.

  • Hece ölçüsü kullanılmıştır.

  • Dili sadedir.

  • Nazım birimi dörtlüktür, yarım kafiye kullanılmıştır.

  • Son dörtlükte şairin mahlası(adı) kullanılır.

  • Şairler şiirlerini “CÖNK” adı verilen defterde toplarlardı.

  • Aşk, ölüm, gurbet, ayrılık konuları sıklıkla ilenmiştir.

  • Coşkulu, lirik bir söylenişi vardır.

  • Koşma, mani, türkü, semai, varsağı destan gibi biçimleri mevcuttur.

  • 17. yüzyıldan sonra divan edebiyatından etkilenmeye başlamıştır.


KOŞMA


  • Aşk, ayrılık, gurbet gibi geniş çerçeveli konuların işlendiği bir türdür.

  • 11’li hece ölçüsüyle yazılır.

  • En az 3 en fazla 6 kıtadan oluşur.

  • Dili sadedir.

Kafiye düzeni “abab,cccb,dddb…”şeklindedir.

  • Son dörtlükte şairin mahlası bulunur.

  • Koşmanın konularına göre “güzelleme, koçaklama, ağıt, taşlama”adlı türleri vardır.

  • GÜZELLEME: İnsan ve doğa sevgisinin lirik bir edayla işlendiği koşmalara denir.

  • KOÇAKLAMA: Savaş, yiğitlik, kahramanlık gibi konuları işleyen koşmalara denir.

  • AĞIT: Ölen kişinin arkasından duyulan acının ve onun iyiliklerinin işlendiği koşmadır.

  • TAŞLAMA: Toplumun veya bireylerin aksayan yönlerini eleştiren koşmalara denir.


VARSAĞI


  • Toros Dağları ve Adana civarında yaşayan “VARSAK” boylarının söyledikleri türkülere denir.

  • Kafiye düzeni koşma gibidir.

  • 4+4 şeklinde 8’li ölçüyle söylenir.

  • “BRE, BEHEY, HEY “ nidaları sıklıkla kullanılmıştır.

  • En az 3 en fazla 5 dörtlüktür.

SEMAİ


  • Özel bir ezgiyle söylenen bir türdür.

  • Kafiye düzeni koşma ile aynıdır.

  • 4 + 4 =8 ‘li ölçüyle yazılır.

  • 3–5 dörtlükten oluşur.

DESTAN


  • 6+5 ‘li hece ölçüsüyle söylenir.

  • Halk edebiyatının en uzun nazım biçimidir.

  • Kendine özgü bir söylenişi vardır.

  • Kafiye düzeni koşma ile aynıdır.

  • Ayaklanma, kıtlık, savaş, hastalık gibi toplumsal konular işlendiği gibi bireysel konuların işlendiği destanlar da vardır.

  • Dörtlük sayısında sınırlama yoktur.


B) ANONİM TARZI TÜRK HALK EDEBİYATI

  • Halkın ortak ürünüdür.

  • Yüzyıllar süren gelişim gösterir.

  • Hece ölçüsü kullanılmıştır.

  • Halkın yaşamından otaya çıkmıştır.

  • Sözlü ürünlerdir, çok sonraları birileri tarafından yazıya geçirilmişlerdir.

  • Türkü, destan, masal, ninni, bilmece, mani, halk hikâyeleri gibi nazım şekilleri vardır.

TÜRKÜ

  • Belli bir ezgiyle söylenir.

  • 7,8,11,14 ‘li ölçülerle söylenir.

  • Hemen her konuda söylenir.

  • Bölgesel özellik ve ad değişikliğine uğrayabilir.


MANİ

  • “aaxa” şeklinde kafiyelenir.

  • 4+3 şeklinde ölçüsü vardır.

  • İlk iki dizesi ayrık yani hazırlık özelliği taşımaktadır. Asıl mesaj üçüncü dizede verilir.

  • Her konuda söylenebilir.

  • Düz, cinaslı ve artık mani gibi çeşitleri vardır.


NİNNİ


  • Annelerin bebeklerini uyutmak amacıyla belli bir ezgi ile söylediği parçalardır.

  • Çocukların psikolojisi üzerinde etkilidir

  • Manzum özelliktedirler.


BİLMECE


    • Çoğunlukla cevabı içinde saklı bulunan ve düşünceyi geliştirmek amacıyla türetilen soru biçimlerine denir.

    • Güzel vakit geçirmek amacıyla çıkarıldıkları düşünülmektedir.

    • Manzum – mensur şekilleri vardır.


ATASÖZLERİ


  • Yüzyıllar süren tecrübeler sonunda ortaya çıkan özlü sözlerdir.

  • Kelimeleri değiştirilemezler.

  • Aynı konuda birbiriyle çelişen atasözleri olabilir.


C) DİNİ-TASAVVUFİ (TEKKE) TÜRK HALK EDEBİYATI


  • Hem hece hem de aruz ölçüsü kullanılmıştır.

  • Eserlerde genellikle Allah sevgisi işlenmiştir.

  • Hem dörtlük hem beyit kullanılmıştır.

  • Dil halkın kullandığı dil olmakla beraber Arapça-Farsça kelimelerde kullanılmıştır.

  • Bu eserleri daha iyi anlayabilmek için belli bir dini bilgiye sahip olmak gerekir.

  • Bu eserlerde dönemin çarpıklıkları da işlenmiştir.

  • Şairler genellikle dini eğitim almışlardır.

  • İlahi, nefes, şathiye, nutuk, devriye, hikmet gibi nazım şekilleri vardır.

  1   2   3   4   5


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©anasahife.org 2016
rəhbərliyinə müraciət