Ana səhifə

Kurs işi Mövzu: Gömrük rəsmiləşdirilməsinin aparılması qaydaları Qrup: 201 Tələbə: Bağışov Qoşqar Rəhbər: Sumqayıt 2010 Gömrük rəsmiləşdirilməsinin aparılması


Yüklə 115.44 Kb.
tarix06.05.2016
ölçüsü115.44 Kb.
Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi

Sumqayıt Dövlət Universiteti


Fakultə: İqtisadiyyat və idarəetmə

İxtisas: Gömrük işi

Kafedra: İqtisadi nəzəriyyə

Fənn: Gömrük rəsmiləşdirilməsi


Kurs işi
Mövzu: Gömrük rəsmiləşdirilməsinin aparılması qaydaları

Qrup: 201

Tələbə: Bağışov Qoşqar

Rəhbər:


Sumqayıt - 2010

Gömrük rəsmiləşdirilməsinin

aparılması qaydaları

Giriş


1. Gömrük rəsmiləşdirilməsinin əsas prinsipləri

2. Gömrük rəsmiləşdirilməsinin alınan gömrük yığımlarında rolu

3. Gömrük rəsmiləşdirilməsində ilkin əməliyyatların rolu

Nəticə


Ədəbiyyat siyahısı


Giriş
Ölkəmizin iqtisadi həyatında gömrük işinin öz yeri vardır. Bildiyimiz kimi respublikamızın milli iqtisadiyyatı xarici iqtisadi əlaqələrin inkişafından çox asılıdır. Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycan inkişaf etməkdə olan digər ölkələr kimi, iqtisadi inkişaf səviyyəsinin yüksəldilməsi və dünya təsərrüfat əlaqələri sisteminə inteqrasiya məsələsini eyni zamanda həll etməlidir, onda gömrük işinin təşkilinin nə qədər mühüm əhəmiyyət kəsb etdiyini görmək mümkündür.

Azərbaycan Respublikası dövlət müstəqilliyimizi əldə etdikdən sonrakı on beş il ərzində Azərbaycan Respublikası ölkəmizdə bazar iqtisadiyatının formalaşması prosesini uğurla həyata keçirir. Bu prosesin çoxçalarlığı, həmçinin, Azərbaycan iqtisadiyyatının müstəqil şəkildə xüsusi mülkiyyətçilik, iqtisadi təhlükəsizlik və özünün real potensialından səmərəli istifadə əsasında sosial ədalətə yönəlik iqtisadi sistem yaratma imkanlarının qiymətləndirilməsi, ölkənin daxili bazarının formalaşması və xarici əlaqələrinin intensivləşdirilməsi Azərbaycan iqtisadiyyatının sürətli inkişafı üçün gömrük sisteminin hər tərəfli idarə edilməsi, problarının hər tərəfli tədqiq edilməsi obyektiv zərurətə çevrilmişdir.

Artıq ölkəmizdə iqtisadi cəhətdən inkişaf etmiş dövlətləri təmsil edən dünyanın tanınmış firmalarının, müxtəlif şirkətlərin törəmə müəssisələri, nümyəndəlikləri, firmaları və digər təsərrüfat subyektləri fəaliyyət göstərir. Eyni zamanda respublikamızda təsisçiləri tamamilə xarici hüquqi və ya fiziki şəxslər olan, yaxud müştərək müəssisələrin iqtsadiyyatın irəli getmiş sahələrində fəaliyyət göstərirlər.

Bu göstəricilərlə yanaşı həmdə yerli müəssisələrin də əksəriyyəti şəxsi təsərrüfat fəaliyyətində ticarət əməliyyatlarına geniş yer verir. Hər gün respublikamızın gömrük sərhədlərindən müvafiq müəssisələr tərəfindən böyük məbləğdə mal material qiymətləri idxal, ixrac və ya tranzit formalarına görə müəyyən olunur.

Diqqət yetirdiyiniz bütün bu iqtisadi proseslər Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsi və Xarici İqtisadi Fəaliyyətə aid digər normativ hüquqi aktlarla müəyyənləşdirilən idxal-ixrac əməliyyatlarının tənzimlənməsi qaydalarına uyğun şəkildə həyata keçirilir.

Mövcud şəraitdə gömrük işinin həyata keçirilməsi gömrük əməkdaşlarının təlim və peşə hazırlığı sisteminin daimi modernləşdirilməsini tələb edir. Bu prosesin başlanğıc mərhələsi kimi gömrük işini aktual nəzəri və praktiki məsələsinin bu sistemin idarə olunmasının kompleks tədqiqi mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Azərbaycan Respublikasında xarici iqtisadi fəaliyyətlə məşğul olan istənilən hüquqi və fiziki şəxs mütləq gömrük rəsmiləşdirilməsi proseduru ilə qarşılaşır. Əksər hallarda bu qaydaların tələblərini bilməyənlər daha çox gömrük orqanalarının işçilərini günahlandırırlar. Başqa bir qrup iş adamları isə gömrük rəsmiləşdirilməsi qaydalarını daha yaxşı gömrük işini daha dərindən öyrənmək istəyirlər.

«Gömrük rəsmiləşdirilməsinin aparılması qaydaları» mövzusunda yazılan bu kurs işi mövzusu giriş, plan, nəticə və ədəbiyyat siyahısından ibarətdir. Plan özü də 3 müxtəlif sual əsasında qurulmuşdur. Onlara aşağıdakılar aiddir:



  1. Gömrük rəsmiləşdirilməsinin əsas prinsipləri

  2. Gömrük rəsmiləşdirilməsinin alınan gömrük yığımlarında rolu

  3. Gömrük rəsmiləşdirilməsində ilkin əməliyyatların rolu

Planın birinci sualında gömrük rəsmiləşdirilməsinin həyata keçirilməsi üçün əsas olan zəruri qayda və qanunlar nəzərdə tutulur. Hansı ki, bu qanunlar hər zaman üçün sabit olub, heç bir şəraitdən asılı olmadan dəyişilmir. Bu qanunların tələblərinin yerinə yetirilməsi gömrük rəsmiləşdirilməsinin başlanması üçün başlanğıc sayılır.

Planın ikinci sualında da gömrük rəsmiləşdirilməsinin həyata keçirilməsinin əsas məğzi açıqlanır. Beləki hər bir gömrük əməliyyatının ilkin və son məqsədi fiskal funksiya ilə bağlıdır. Bu fiskal funksiya gömrük rüsum, yığım, haqq və digər ödənişlərinin alınaraq dövlət büdcəəsinə köçürülməsindən ibarətdir. Bu tələb tam qanuni olmaqla bərabər həmdə qanunvericlik normalarına uyğun şəkildə həyata keçirilməlidir. Gömrük məcəlləsinin 108-ci maddəsinə görə gömrük orqanları 13 adda müxtəlif gömrük rüsumları və haqları alırlar. Onlardan biri də gömrük rəsmiləşdirilməsinə görə alınan haqqlardır.

Planın üçüncü sualında isə gömrük orqanlarının gömrük rəsmiləşdirilməsinin prinsiplərinin tələblərindən irəli gələrək yerinə yetirlən ilkin əməliyyatlar nəzərdə tutulur. Bu ilkin əməliyatları müxtəlif əlamətlərə görə təsnifatlaşdırmaq olar. Məsələn, zamanından və yerindən asılı olaraq və s.

Lakin ümumilikdə isə onları gömrük nəzarəti, gömrük ekspertizası, bəyanetmə və s. kimi göstərmək olar.

Giriş üç, plan hər biri altı səhifədən ibarət olmaqla ümumilikdə on səkkiz səhifədən və nəticə isə iki səhifədən ibarətdir. Ümumilikdə, iyirmi altı səhifədən ibarət olan kurs işi mövzusunun əsas məğzini praktik fəaliyyət təşkil edir. Təbii ki, bu praktik fəaliyyət gömrük işinin və rəsmiləşdirilməsinin nəzəriyyəsinə əsaslanır.


I. Gömrük rəsmiləşdirilməsinin əsas prinsipləri
Gömrük rəsmiləşdirilməsi mal və nəqliyyat vasitələrinin Gömrük Məcəlləsinin (maddə 25 - 104) tələblərinə uyğun olaraq müəyyən gömrük rejiminin təsiri altında yerləşdirilməsi və bu rejimin əməliyyatlarının məcmusudur. Gömrük sərhəddindən keçirilən mal və nəqliyyat vəsatələrinin, gömrük məqsədləri üçün statusunu müəyyənləşdirən qaydalar toplusu gömrük rejimi adlanır.

Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin XXV maddəsinə görə, gömrük tənzimlənməsi məqsədi ilə gömrük rejiminin 15 növü vardır. Gömrük rejimlərini şərti olaraq iki qrupa ayrırlar:



  • Mallar, onları keçirənlərin tam sərancamına keçir, daha doğrusu bu gömrük rejimləri öz xarakterinə görə bitmiş hesab olunur;

  • Gömrük organlarının müəyyən etdiyi şərtlər daxilində, mallardan ancaq öz təyinatına görə istifadə oluna bilən rejimlər.

İkinci qrupa daxil olan gömrük rejimlərinin əsas məqsədi aşağıdakı iqtisadi məsələlərin həllinə yönəlmişdir:

      • Malların anbarlara yığılması;

      • Malların emalı;

      • Məlum şərtlər daxilnidə mallardan istifadə - «müvəqqəti idxal (ixrac)», «sərbəst gömrük zonası»;

      • Malların daşınması - tranzit.

Gömrük rəsmiləşdirilməsi, həmçinin, mal və nəqliyyat vasitələrinin Azərbaycan Respublikasının dövlət gömrük sərhədlərindən keçirilməsinə gömrük nəzarətinin təmin edilməsi və belə keçirilməyə dövlət tənzimlənmə vasitələrinin tətbiq edilməsi məqsədi ilə gömrük orqanının vəzifəli şəxsləri tərəfindən aparılan əməliyyatların məzmunu kimi də anlaşıla bilər.

Gömrük rəsmləşdirilməsi qaydaları həm Gömrük Məcəlləsinin müddəaları, həm də Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinin digər normativ hüquqi aktları ilə müəyyən edilə bilər. Qanunvericilik dedikdə, təkcə qanunlar deyil, həm də Azərbaycan Respublikasının icra hakimiyyəti orqanlarının, ilk növbədə Dövlət Gömrük Komitəsinin qanun qüvvəli normativ hüquqi aktları (qanun, fərman, sərəncam, təlimat və s.) nəzərdə tutulur. Məsələn, «Azərbaycan Respublikasının gömrük buraxılış məntəqələrindən istehsalatı və yaxud kommersiya fəaliyyəti üçün nəzərdə tutulmayan malların keçirilməsi qaydaları üzrə təlimat» və s.

Gömrük rəsmiləşdirilməsinin hüquqi təzimlənməsi qanunvericilik aktları ilə bərabər həmçinin beynəlxalq konvensiyalarla nəzərdə tutulmuş normalarla da həyata keçirilə bilər. BYD (Beynəlxalq Yük Daşımaları) kitabçaları tətbiq edilməklə BYD Konvensiyası avtonəqliyyat vasitələri və konteynerlə daşınan yüklərin gömrük rəsmiləşdirilməsinin qayda və şərtlərini tənzimləməklə ümumilikdə qəbul edilmiş normalar kimi mühüm əhəmiyyətə malikdir.

Gömrük rəsmiləşdirilməsinin başlanması Gömrük Məcəlləsində nəzərdə tutulan ilkin əməliyyatların aparılması qaydasına riayət etməklə Azərbaycan Respublikası gömrük orqanının vəzifəsi şəxsi konkret mallar və nəqliyyat vasitələrinin gömrük rəsmiləşdirilməsini aparmağa hazır olduğunu bildirdiyi vaxtdan gömrük rəsmiləşdirilməsi başlanır.

Gömrük Məcəlləsinə görə gömrük rəsmləşdirilməsi, bu iş üçün gömrük orqanının fəaliyyət göstərdiyi, mal göndərən və yaxud müəssisənin onun struktur bölməsinin yerləşdiyi ərazidə xüsusi müəyyən edilmiş yerlərdə həyata keçirilir. Gömrük rəsmiləşdirilməsi gömrük orqanının müəyyən edilmiş iş vaxtı ərzində həyata keçirilməlidir.

Gömrük orqanlarının iş rejimi DYR ilə razılaşmalıdır. Bununla belə, Gömrük Məcəlləsi gömrük rəsmləşdirilməsinin digər yerlərdə və gömrük orqanının iş vaxtından kənar vaxtlarda da həyata keçirilməsini mümkün sayır. Bunun üçün maraqlı şəxs gömrük rəsmiləşdirilməsini aparan gömrük orqanının razılığını almalıdır. Bu halda meydana çıxan bütün xərclər maraqlı şəxs tərəfindən ödənilir. Başqa yerdə və iş vaxtından kənar vaxtda da aparılan gömrük rəmiləşdirilməsi əməliyatları üçün ikiqat haqq alınır.

Dövlət Gömrük Komitəsi ayrı-ayrı kateqoriyalı malların və nəqliyyat vasitələrinin gömrük rəsmiləşdirilməsinin aparılmasını müəyyən gömrük orqanlarına həvalə edə bilər.

Məsələn, Dövlət Gömrük Komitəsinin 20 fevral 1998-ci il tarixli 002 saylı əmri ilə idxal edilən aksizli malların mərkəzləşdirilmiş qaydada gömrük rəsmiləşdirilməsini təşkil etmək, aksiz markalarının tətbiqinə nəzarəti gücləndirmək məqsədi ilə fəaliyyət zonası bütövlükdə Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisi olan yeni struktur vahidi - Aksiz Gömrük Postu yaradılmışdır.

Xarici iqtisadi fəaliyyət iştirakçıları tərəfindən, idxal olunan və gömrük ərazisində keçirilən etil (yeyinti) spirtinin, alkoqollu içkilərin və tütün məmulatlarının gömrük rəsmiləşdirilməsini bu post həyata keçirir.

Gömrük rəsmiləşdirilməsinin yerinin və vaxtının müəyyən edilməsi bir sıra faktlardan asılıdır.



  • keçirilən malın xarakter və xassələri (məsələn, aksizli malların gömrük rəsmiləşdirilməsinin xüsusiyyətləri və s.);

  • malların daşındığı nəqliyyat növü (məsələn, qatar, gəmi, avtomobil, dəmiryolu, hava və s.);

  • keçirilən malların rəsmiləşdirildiyi gömrük rejimləri;

  • keçirilən malların mənşəə ölkəsi;

  • malların göstəricisinin və yaxud alıcısının yerləşdiyi yer.

Gömrük rəsmiləşdirilməsinin aparıldığı yerləri müvafiq gömrük rejimləri üzrə hazırlanan təlimatlardan müəyyən edilə bilər.

Azərbaycan Respublikası gömrük sərhəddindən boru kəməri nəqliyyat və elektrik ötürücü xətləri üzrə keçirilən malların gömrük rəsmiləşdirilməsi haqqında təlimat Dövlət Gömrük Komitəsinin 3 iyun 1997 - ci il tarixli 561 saylı əmri ilə təsdiq edilmişdir.

Əgər mallar gömrük sərhəddindən keçənədək birdən artıq nəqliyyat növündən istifadə edilərsə (boru kəməri - dəmiryol, gəmi - dəmiryol, boru kəməri - gəmi və s. istiqamətli) ixratçı yükləmə, boşaltma əməliyyatlarının yerinə yetirdiyi zonaya nəzarəti həyata keçirən gömrük orqanı tərəfindən rəsmiləşdirilmiş gömrük bəyannaməsinin bu orqan tərəfindən təsdiq edilmiş sürətini təqdim etməlidir.

Dəniz yolu ilə daşınan yüklərin gömrük rəsmiləşdirilməsi həyata keçirilməsi zamanı gömrük orqanlarının və dəmiryolunun qarşılıqlı münasibətlərinin müvəqqəti texnologiyasının təxmini nümunəsi 9 saylı əlavədə göstərilir.

Əgər mallar gömrük sərhəddindən keçənədək iki və daha çox nəqliyyat növündən istifadə edilərsə, gömrük rəsmiləşdirilməsi malların doldurulub - boşaldığı son yerin fəaliyyət zonasına daxil olduğu gömrük orqanı tərəfindən həyata keçirilməlidir.

Gömrük rəsmiləşdirilməsi, malları göndərənin və yaxud alanın, ya da ki, onların struktur bölmələrinin yerləşdiyi yer üzrə Azərbaycan Respublikası gömrük orqanının fəaliyyəti zonasında, bu iş üçün müəyyən edilmiş yerlərdə və Azərbaycan Respublikasının gömrük işini aparan icra hakimiyyəti orqanının iş vaxtında aparılır.

Azərbaycan Respublikasının gömrük işini aparan icra hakimiyyəti orqanı ayrı-ayrı kateqoriyalı malların və digər nəqliyyat vasitələrinin gömrük rəsmiləşdirilməsinin aparılmasını Azərbaycan Respublikasının müəyyən gömrük orqanlarına həvalə edə bilər.

Mal və nəqliyyat vasitələrini gömrük sərhəddindən keçirən şəxslər, daşıyıcı, anbar sahibi, eləcədə mal və nəqliyyat vasitələrinə münasibətdə səlahiyyətlərə malik digər şəxslər gömrük rəsmiləşdirilməsi yerinə daxil olmaq hüququna malikdirlər. Gömrük orqanı onların iştirakını tələb etdikdə bu hüquqi vəzifəyə çevrilir, belə ki, bu mərhələdə adı çəkilən şəxslər gömrük rəsmiləşdirilməsi zonasını bu orqanın vəzifəli şəxslərinə kömək etməlidirlər. Belə kömək dedikdə, «Gömrük Məcəlləsi»nin müəyyən maddələrinə uyğun göstərilən əməliyyatlar, prob və nümunələrin götürülməsi nəzərdə tutulur.

Mallar və nəqliyyat vasitələri barədə səlahiyyəti şəxslər və onların nümayəndələri gömrük rəsmiləşdirilməsində iştirak edə bilərlər. Azərbaycan Respublikasının gömrük orqanının tələbi ilə göstərilən şəxslər və onların nümayəndələri gömrük rəsmiləşdirilməsinin aparılmasında Azərbaycan Respublikası gömrük orqanlarının vəzifəli şəxslərinə kömək etməlidirlər. Gömrük rəsmiləşdirilməsi Azərbaycan dilində həyata keçirilir. Bununla belə «Gömrük Məcəlləsi»nin maddələrinə uyğun olaraq Dövlət Gömrük Komitəsinin icazəsi ilə rəsmiləşdirilməsi həyata keçirən gömrük orqanının bu orqanın vəzifəli şəxslərinin bildiyi xarici dildə tərtib edilmiş sənədlər təqdim oluna bilər. Gömrük rəsmiləşdirilməsi Azərbaycan dilində tərtib olunur. Bu Məcəllədə Azərbaycan Respublikası beynəlxalq müqavilələrində və Azərbaycan Respublikasının gömrük işini aparan icra hakimiyyəti orqanının normativ aktlarında nəzərdə tutulmuş hallar istisna edilir. Bir dövlətin ərazisində, beynəlxalq müqavilə və sazişində başqa hal nəzərdə tutulmamışsa, yalnız müəyyən edilmiş qaydada təsdiq edildikdən sonra istifadə oluna bilər. Məsələn: mülki, inzibati, ailə, cinayət işləri üzrə hüquqi münasibətlər və hüquqi yardım barədə 22 yanvar 1993 - cü ildə qəbul edilmiş Beynəlxalq Konvensiyaya görə bu konvensiyanın üzvi olan ölkələrin birinin ərazisində sənədlər ona verilmiş səlahiyyətli orqan və ya təşkilat tərəfindən hazırlanmış, yaxud şəhadətləndirilmişsə, digər ölkənin ərazisində təsdiq edilməsi yaxud şəhadətləndirilməsi (leqallaşdırılması), tələb olunmur. Belə sənədlərə təkcə notarius təsdiqi yetərli olur. Təcrübədə xarici sənədlərin şəhadətləndirilməsinin daha çox iki üsulludan istfiadə edilir: Konsul leqallaşdırılması və apastil qoyulması.

Azərbaycan Respublikasının gömrük rəsmiləşdirilməsindən keçirilən baytarlıq, fitosanitar, ekoloji və digər dövlət nəzarəti növlərinə cəlb edilməsi gərəkən mal və nəqliyyat vasitələrinin gömrük rəsmiləşdirilməsi, yalnız belə keçirilməyə səlahiyyətli dövlət orqanları tərəfindən verilmiş icazəni gömrük orqanlarına təqdim edilməsindən sonra həyata keçirilə və bitirilə bilər.

Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyində nəzərdə tutulan hallarda Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhəddindən keçirilən mallar və nəqliyyat vasitələrinin gömrük rəsmiləşdirilməsi baytarlıq, fitosanitar ekoloji və dövlət nəzarətinin digər növləri həyata keçirildən sonra başa çatır. Gömrük rəsmiləşdirilməsinin və gömrük nəzarətinin təşkili Azərbaycan Respublikasının qanunvericilik aktlarına uyğun olmalıdır. Sənədləşdirilmiş gömrük rəsmiləşdirilməsinin qaydalarının tətbiqinin hal və şərtlərini Dövlət Gömrük Komitəsi müəyyən edir. Belə malların rəsmiləşdirilməsinin prioritetliyi gömrük orqanlarına təqdim edildikdən sonra həmin malların birinci növbədə rəsmiləşdirilməsi deməkdir. Sənədləşdirilmiş qaydada mal müşaiyət, nəqliyyat və digər sənədlərin gömrük orqanlarına təqdim edilməsi ilə malların bəyan edilməsinə yol verir.

II. Gömrük rəsmiləşdirilməsinin alınan

gömrük yığımlarında rolu
Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhəddindən keçirilən mal və nəqliyyat vasitələri daxil olmaqla malların, o cümlədən müşaiyət olunmadan baqacda beynəlxalq poçt göndərişlərində keçirilən kommersiya məqsədləri üçün nəzərdə tutulmayan malların və yüklərin həmçinin nəqliyyat vasitələrinin gömrük rəsmiləşdirilməsinə görə gömrük dəyərinin 0,15 faizi miqdarında (10 ABŞ dollarından az olmaqla) Azərbaycan Respublikasının Milli Bankı tərəfindən müəyyən edilən məzənnəyə görə manatla gömrük yığımları alınır.

Humanitar və texniki yardımı məqsədi ilə diplomatik nümyandəliklərin rəsmi və onların heyət üzvlərinin şəxsi istifadəsi üçün gətirilən mallardan və nəqliyyat vasitələrindən gömrük rəsmiləşdirilməsinə görə gömrük yığımları alınmır. Gömrük Yük Bəyannaməsinin hər bir əlavə vərəqi üçün sövdələşmə xarakterindən asılı olmayaraq, 5 Amerika Birləşmiş Ştatları dolları məbləğində (manat ekvivalentindən) ödənc alınır.

Gömrük Yük Bəyannaməsinin təqdim edilənə qədər və ya təqdim edilən vaxt, həmin bəyannamə əsasında aparılan gömrük rəsmiləşdirilməsi zamanı, gömrük ödənişləri də ödənilməlidir (AR Gömrük Məcəlləsi, 117-ci maddə).

Azərbaycan Respublikasının Gömrük Məcəlləsinə görə, Azərbaycan Respublikasında 13 adda gömrük ödənişləri alınır (ARGM, 108-ci maddə). Bu ödənişlər Dövlət Gömrük Komitəsi tərəfindən qəbul edilən normativ hüquqi aktlar əsasında həyata keçirilir. Məsələn, Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhədindən qeyri-kommersiya məqsədi üçün keçirilən nəqliyyat vasitələri üçün belə ödənişlər alınır.

Yuxarıda göstərilən gömrük ödənişlərindən aşağıdakılar bilavasitə malların gömrük rejimləri altında yerləşdirilməsi ilə bağlıdırlar:


  1. gömrük rüsumları;

  2. əlavə dəyər vergisi;

  3. aksizlər;

  4. gömrük rəsmiləşdirilməsinə görə gömrük yığımları.

Gömrük ödənişləri Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhədindən keçirilən malların gömrük dəyərinə görə, vergi dərəcəsinin faizlə ifadəsinə uyğun hesablanır, yəni:

gömrük ödənişləri = Gömrük ödənişlərinin dərəcəsi X Malın gömrük dəyəri

Gömrük ödənişlərinin vergiqoyma bazası malın gömrük dəyəri götürülür.

AR Gömrük Məcəlləsinin 115-ci maddəsinə görə, gömrük ödənişlərinin hesablanması üçün "Gömrük tarifi haqqında" Azərbaycan Respublikasının qanuna uyğun olaraq müəyyən edilən malların və nəqliyyat vasitələrinin gömrük dəyəri əsas götürülür. Gömrük dəyərinin hesablanmasına və onun təsdiqləyən sənədlərə xüsusi tələblər nəzərdə tutulmuşdur. Belə ki, gömrük dəyərin təyin edilməsi "Gömrük tarifi haqqında" Azərbaycan Respublikasının qanununa uyğun olaraq, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti tərəfindən 12 yanvar 1998-ci ildə 7 saylı qərarı ilə qəbul olunmuş "Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisinə gətirilən və bu ərazidən çıxarılan malların gömrük qiymətləndirilməsi sisteminin tətbiqi qaydaları" əsasında həyata keçirilir.

AR Dövlət Gömrük Komitəsinin 25 dekabr 1997-ci il tarixli 1106 saylı əmri ilə Azərbaycan Respublikasının ərazisinə gətirilən malların gömrük dəyərinin bəyan edilməsinin qayda və şərtləri haqqında Əsasnamə təsdiq edilmişdir.

AR "Gömrük tarifı haqqında" qanunun müddəalarına uyğun olaraq, gömrük rüsumlarının dərəcələri AR Nazirlər Kabineti tərəfindən müəyyənləşdirilir.

Bu dərəcələr, qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla, respublikanın bütün ərazisində eynidir və kimsəyə görə dəyişilməyə məruz qala bilməz.

Azərbaycan Respublikasının ərazisində Xarici İqtisadi Fəaliyyətin Mal Nomenklaturasına uyğun olaraq sistemləşdirilmiş və ölkənin gömrük sərhədindən keçirilən (idxal və ixrac) bütün mallara tətbiq edilən gömrük ödənişləri dərəcələrinin toplusu - Gömrük tarifi fəaliyyət göstərir.

Əgər Dövlət Gömrük Komitəsinin normativ aktlarında digər hallar nəzərdə tutulmamışdırsa göm rük ödənişlərinin dərəcələri gömrük bəyannaməsinin qəbul edildiyi gün tətbiq olunur. Gömrük ödənişləri aşağıdakı 3 əsas funksiyanı yerinə yetirir:



  1. fıskal ("fisk" latın sözü olub, "zənbil" deməkdir) - bu dövlət büdcəsinin gəlirlər hissəsinin bəndlərindən biri olduğu üçün, həm idxal və həm də ixrac rüsumlarına aiddir;

  2. proteksionist (müdafıə) - onun köməyi ilə dövlət milli istehsalçıları arzuolunmaz xarici rəqabətdən qorunduğu üçün, ancaq idxal rüsumlarına aid edilir;

  3. balanslaşdırıcı - daxili qiymətləri bu və ya digər səbəbdən dünya qiymətlərindən aşağı olan malların ixracının arzuolunmazlığını həyata keçirmək üçün ixrac rüsumlarına aiddir.

Gömrük sərhəddindən tranzit gömrük rejimi altında keçirilən malların gömrük rəsmiləşdirilməsində 30 Amerika Birləşmiş Ştatları dolları miqdarında gömrük yığımları alınır.

Fizika şəxslər tərəfindən gömrük ərazisinə gətirilən, o cümlədən müvvəqqəti gətirilən nəqliyyat vasitələrinin qeydə alınması üçün vəsiqə verilməsinə görə:



  • Yük və minik avtomobilləri, mikroavtobus və avtobuslar üçün 20 Amerika Birləşmiş Ştatları dolları;

  • Digər nəqliyyat vasitələri üçün 15 Amerika Birləşmiş Ştatları dolları.

Malların və nəqliyyat vasitələrinin Azərbaycan Respublikası gömrük orqanlarının iş vaxından kənar vaxtda və müəyyən edilmiş yerdən kənarda rəsmiləşdirilməsinə görə gömrük yığımları ikiqat miqdarda alınır.

Bütün yuxarıda göstərilən gömrük ödənişləri Azərbaycan Respublikası Milli Bankı tərəfindən həmin tarixə müəyyən edilən məzənnəyə görə manatla alınır. Malların gömrük dəyəri-gömrük ödənişlərinin hesablanma başqa gömrük məqsədləri üçün malların dəyərinin müəyyən edilməsi, o cümlədən, cərimələrin tutulması və gömrük qaydalarının pozulmasına görə məsuliyyətin tətbiq edilməsi, gömrük stansiyasını aparmaq üçün istifadə edilir. Malların gömrük dəyəri mühasibatlıqda əks etdirilməsinə xarici mal göndərənlərlə və mal alanlarla hesablaşmalarda əsas götürülmür. Bu hallarda əsas kimi mal müşayət sənədləri əlavə edilməklə hesablaşma sənədlərində ki, (hesab faktura, invoys və s.) qiymətlər fakturalanmamış (invoys, hesab faktura olmadığı halarda) göndərişlər üzrə isə müqavilə qiymətləri götürülür. Malın gömrük dəyəri bəyannamə verən şəxs tərəfindən seçilən üsulların düzgünlüyünə rəsmiləşdirilməni aparan gömrük orqanı tərəfindən nəzarət edilir. Gömrük dəyərinin müəyyən edilməsi dürüst, obyektiv məlumatlarla və sənədlərlə təsdiq edilməlidir. Bunlar deklarant tərəfindən təqdim edilmədikdə, gömrük dəyəri müəyyən mənbələrə istinadlanmaqla (misal üçün analoji malın gömrük dəyərinin müəyyən olunması üçün onun mənbə qiyməti kimi bazar və yaxud istehsal olunmasına çəkilən xərclər müqsyisə oluna bilər və s.) gömrük orqanlarının özləri tərəfindən müəyyən edilir. Malın gömrük dəyərini müəyyən edilməsi üzrə xərcləri deklarant tərəfindən ödənilməlidir.

Gömrük dəyərini müəyyən edən deklarant gömrük orqanına aşağıdakı sənədlər təqdim etməlidir:


  1. Doldurulmuş gömrük dəyəri bəyannaməsi;

  2. Yük gömrük bəyannaməsi;

  3. Təsis sənədlərinin sürətləri (hüquqi şəxsin təsis sənədləri və hüquq şəxs yaratmadan sahibkarlıq və biznes fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxsin vergi orqanları tərəfindən uçota alınması şəhadətlənməsi);

  4. Müqavilə və ona olan əlavələr (əgər bunlar nəzərdə tutulubsa);

  5. Nəqliyyat və sığorta sənədləri (mal göndərişində nəzərdə tutulubsa), hesab - faktura;

  6. Nəql edilməsi üzrə hesab sənədli və ya məşquliyət xərclərinin kombinasiyası (nəqliyyat xərcləri hesab fakturaya daxil edilmədiyi hallarda);

  7. Xüsusi razılıq (lisenziya), icazə (razılıq) əsasında idxal olunan mallar üzrə müvafiq icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən verilmiş lisenziya, icazə.

Əgər yuxarıda göstərilmiş sənədlər bəyan olunmuş gömrük dəyərini təsdiq etmək üçün kifayət etmədikdə, deklarant qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş zəruri əlavə məlumatları təqdim etməlidir.

Azərbaycan Respublikası ərazisinə gətirilən malların gömrük dəyəri aşağıdakı üsullarla müəyyən edilir:



  • Gətirilən malların sövdələşmə qiyməti ilə;

  • Eyni malların sövdələşmə qiyməti ilə;

  • Eyni cinsli malların sövdələşmə qiyməti ilə;

  • Dəyərin toplanması üsulu ilə;

  • Dəyərin çıxılması üsulu ilə

  • Ehtiyat üsulu ilə.

Gətirilən malların sövdələşmə qiyməti gömrük dəyərinin müəyyən edilməsi zamanı əsas üsuldur. Bu üsul istifadə edilə bilmədikdə yuxarıda göstərilən üsullar hər biri ardıcıl olaraq tətbiq edilməsi dəyərin toplanması və çıxılması üsulları istənilən ardıcıllıqla istifadə edilə bilər.

Bu üsul tətbiq edildikdən etibarən ÜTT tərəfindən müəyyən olunmuş aşağıdakı şərtlər mal və nəqliyyat vasitələrinin gömrük sərhəddindən keçirilməsi zamanı gömrük rəsmiləşdirilməsində nəzərə alınmışdır:



    1. İxrac olunan ölkədən idxal olunan ölkəyə satış sövdələşməsinin olması;

    2. Məhdudiyyətin anlayışı;

    3. Kontrakt şərtləri və s.


III. Gömrük rəsmiləşdirilməsində

ilkin əməliyyatlarin rolu
İlkin əməliyyatların mahiyyətini belə vermək olar. Beləki, ilkin əməliyyatlar mal və nəqliyyat vasitələrinin gömrük rəsmiləşdirilməsinin asanlaşdınlması və sürətləndirilməsi məqsədi ilə aparılır. Onlar əsas gömrük rəsmiləşdirilməsi icraatına qədər apanlır və hazırlıq mərhələsi hesab edilir.

İlkin əməliyyatlar, gömrük sərhədindən Azərbaycan Respublikası ərazisinə gətirilməsi qadağan edilmiş mal və nəqliyyat vasitələrinin keçirilməsindən müdafıə edilməsini təmin edir. Bu mərhələdə mallar gömrük məqsədləri üçün identifikasiya edilir.

Gömrük Məcəlləsinə uyğun olaraq aşağıda göstərilən maddələr ilkin əməliyyatların aparılmasında tətbiq edilir.

Maddə 135. İlkin əməliyyatlar.

Malların və nəqliyyat vasitələrinin əsas gömrük rəsmiləşdirilməsi və müəyyən gömrük rejimi altında yerləşdirilməsinə qədər gömrük işinə aid olan bütün hərəkətlər ilkin əməliyyatlardır.

Maddə 136. İlkin əməliyyatların əsas təyinatı.

İlkin əməliyyatlar, malların və nəqliyyat vasitələrinin əsas gömrük rəsmiləşdirilməsinin və onların müəyyən gğmrük rejimi altında yerləşdirilməsinin asanlaşdırılmasına və tezləşdirilməsinə xidmət edir.

İlkin əməliyyatlar zamanı Azərbaycan Respublikası gömrük orqanları Azərbaycan Respublikasına gətirilməsi və aparılması qadağan olunmuş mallar və nəqliyyat vasitələrinin gətirilməsinə və aparılmasına yol verilmir. Bu zaman həmin nəqliyyat vasitələri üçün eyniləşdirilməsinə yönələn ilkin gömrük rəsmiləşdirilməsi aparılır.

İlkin əməliyyatlara aşağıdakılar aiddir:

- Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhədindən keçmə barədə və ya malların, nəqliyyat vasitələrinin gömrük ərazisindən kənara aparılması niyyəti barədə Azərbaycan Respublikası gömrük orqanlarına məlumat verilməsi;

- malların, nəqliyyat vasitələrinin və onlara aid sənədlərin gömrük orqanının müəyyən etdiyi yerlərə çatdırılması;

- malların və nəqliyyat vasitələrinin çatdırıldığı yerlərdə gömrük nəzarətinə təqdim edilməsi.

Xarici ticarət praktikasında elə hallar olur ki, fors - major şəraitin təsiri altında zədələnmiş mallar, sanitar-gigiyena və bəzi digər mülahizələrdən (məsələn, xarab olmuş meyvə və tərəvəz, konservlər və s.) təxirə salmadan məhv edilməli olur. Maraqlı olan kəs, fors - major şəraitin təsiri altında malların məhv edilməsinin sübut olunmasını təmin etməlidir. Belə ki, birincisi, mülki - hüquqi məsuliyyətdən yaxa qurtarmaq (əgər yük sahibi daşıyıcıya, nəqliyyat şirkətinə iddia irəli sürürsə), ikincisi isə tələb olunan gömrük rüsumundan azad olunmaq mümkün olsun. Bu halda notarius lazım gələn köməyi göstərə bilər.

Mallar və nəqliyyat vasitələri Azərbaycan Respublikası gömrük ərazisinə, həmçinin sərbəst gömrük zonaları ərazisindən və sərbəst aparılan anbarlardan Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisinin qalan hissəsinə gətirilərkən, daşıyıcı Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhəddinə keçmə barədə Azərbaycan Respublikası gömrük orqanlarına məlumat verir.

Mallar və nəqliyyat vasiətələri Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisindən kənara aparılarkən, malların və nəqliyyat vasitələrini keçirən şəxs onları aparmaq niyyəti haqqında Azərbaycan Respublikası gömrük orqanlarına əvvəlcədən məlumat verir. Azərbaycan Respublikası gömrük orqanı bu məlumatı qeydiyyata almaq, sonrakı gömrük rəsmiləşdirilməsinin aparıması üçün mallar və nəqliyyat vasitələrin gətiriləcəyi vaxtı və yeri müəyyən etmək hüququna malikdir. Malları keçirən şəxs bu barədə məlumat vermədikdə, həmin vəzifəni daşıyıcı yerinə yetirilməlidir.

Bu müddəalar Azərbaycan Respublikasının ərazisində yerləşən dəniz və ya hava livanlarında dayanmayan, Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisindən keçən dəniz, çay və hava gəmiləri barədə tətbiq edlir:

Yuxarıda gösərilən məlumatı verdikdən sora daşıyıcı malları, nəqliyyat vasitələri və yaxud onlara aid sənədləri Azərbaycan Respublikası gömrük orqanının müəyyən etdiyi yerə çatdırılmalı və orada saxlanılmalıdır.

Təbii aşınma nəticəsndə dəyişiklər, normal şəraitində daşınma və saxlanma itkiləri istisna edilməklə bu malların və nəqliyyat vasitələrinin başqa məqsədlərlə istifadə edlməsinə yol verilmir.

Dəniz daşımalarının xüsusiyyətləri gəmi sahiblərinin hüquqlarının və qanuni maraqlarının müdafiəsi üçün sübutlar təmin edilməsinin əlahiddə prosedurasından istifadə olunmasını nəzərdə turur.

Bu məqsədlərlə notarius gəmi kapitanından gəmi üzən və ya dayanan müddətdə baş vermiş fövqəladə hadisə barədə ərizə qəbul edir. Bu ərizə kapitana və ya gəmi sahibinə əmlak tələbləri, o cümlədən də daşınan mallara görə gömrük rüsumlarınm və yığımlarının ödənilməsi üzrə tələblər üçün əsas sayıla bilər. Belə ərizə dəniz ticarət təcrübəsində dəniz protesti adlanır.

Gömrük ödənişlərindən azad olmaq məqsədi ilə kapitana məsləhət görülür ki, təbii fəlakət zamanı ekipajın zəruri tədbirlərin görülməsi hərəkətlərini təfsilatı ilə göstərsin. Gəmi kapitanı, həmçinin, gəmi jurnalından təsdiq edilmiş çıxarışı notariusa təqdim etməlidir. Gəmi kapitanının ərizəsi, gəmi jurnalındakı qeydlər və dörd nəfərdən az olmayan şahidlərin sorğu - sual (iki nəfər gəmi heyəti, iki nəfər komanda heyəti) əsasında notarius dəniz protesti aktı tərtib edir. Bu akt dəniz daşımalarında gömrük ödənişlərinin ödənilməsindən azad edilmək üçün hüquqi əsas ola bilər.

Malların və nəqliyyat vasitələrinin çatdırıldığı yerdə gömrük nəzarətinə təqdim edilməsi bir qayda olaraq, yalnız faktiki gömrük ərazisinə däxil olmuş yüklər bəyan edilməlidir. Deklarant, mal göndərişinin bir hissəsini - hətta bu hissə tam göndərişin digər hissələri ilə bir vaxtda və eyni xarici ticarət müqaviləsi əsasında göndərilmiş və ünvana tez çatmış olsa belə, gömrük rəsmiləşdirilməsinə elan edə bilməz.

Hələ gəlib, çatmamış mallarm bəyan edilməsini istisna etmək məqsədi ilə yüklərin gömrük rəsmiləşdirilməsinin ilkin əməliyyatlarına mal və nəqliyyat vasitələrinin gömrük nəzarətinə təqdim edilməsi prosedurası daxil edilir. Belə təqdim etmə daşıyıcı tərəfindən malların və nəqliyyat vasitələrinin çatdırıldığı barədə gömrük orqanlarının xəbərdar edilməsi ilə ifadə olunur. İş vaxtından sonra gəlmiş mal və nəqliyyat vasitələri gömrük nəzarəti zonasında yerləşdirilməlidir.

Gömrük orqanı gətirilmiş mal və nəqliyyat vasitələrinin faktiki olaraq təqdim edilməsini tələb edə bilər. Malların idxalı zamanı təqdim etmə malları keçirən şəxsə, yaxud daşıyıcı və ya onun səlahiyyətli nümayəndəsi tərəfindən mal və nəqliyyat vasitələrinin gömrük ərazisinə, ya da təyinat gömrükxanasına çatdırılması barədə xəbər verilməsi kimi ifadə edilir.

Mal və nəqliyyat vasitələri gömrük orqanına təqdim edildiyi andan buraxılana qədər gömrük nəzarəti altında müvəqqəti saxlancda qalır.

Qısa bəyannamə

Qısa bəyannamə təqdim edilməsi, gömrük sərhədinin keçilməsi barədə gömrük orqanlarına məlumat verilməklə iki halda zərurdir:

a) Xarici gömrük ərazisindən Azərbaycanın gömrük ərazisinə mal və nəqliyyat vasitələrinin gətirilməsi zamanı;

b) Azərbaycanın gömrük ərazisi hüdudlarında - sərbəst gömrük zonası və sərbəst anbarlardan mallar və nəqliyyat vasitələrinin gömrük ərazisinin qalan hissəsinə çıxarılması zamanı.

Belə məlumatm verilməsi daşıyıcnın vəzifəsidir. Mal və nəqliyyat vasitələrinin gömrük ərazisindən çıxarılması niyyəti barədə məlumat - onları çıxaran şəxs tərəfindən verilməlidir. Əgər malları çıxaran şəxs bu məlumatı verməmişsə, bu vəzifə daşıyıcıya həvalə olunur.

Mal və nəqliyyat vasitələri müəyyən edilmiş gömrük rejimi altında yerləşdirilənə qədər qısa bəyannamə tətbiq edilə bilər. Qısa bəyannamə gömrük rəsmiləşdirilməsi üçün məcburi atribut hesab edilmir.

Qısa bəyannamə malları keçirən daşıyıcı tərəfindən malların və nəqliyyat vasitələrinin təqdim edilməsi ilə eyni bir vaxtda, yaxud təqdim edilmədən sonrakı iş günü ərzində verilir. Axırıncı halda gömrük orqanının xüsusi icazəsi tələb olunur.

Əgər mallar təqdim edilmə ilə eyni vaxtda və yaxud göstərilən müddətdə müəyyən gömrük rejimi altında yerləşdirilirsə, qısa bəyannamə verilmir. Qısa bəyannamədə aşağıdakı məlumatlar öz əksini tapmalıdır:



  • mal göndərən şəxs;

  • mal göndərən ölkə;

  • malı alan şəxs;

  • təyinat ölkəsi;

  • gömrük daşıyıcısı;

  • nəqliyyat vasitəsi barədə məlumat;

  • nəqliyyat sənədlərinin seriya nömrələri;

  • malın adı;

  • yerlərin sayı;

  • brutto çəkisi;

  • netto çəkisi;

  • brutto - netto çəkisi;

  • malın baza qiyməti;

  • plomblar və digər identifikasiya vasitələri;

  • digər məlumatlar.

Əgər gömrük daşıyıcısı tərəfindən qısa bəyannamə vermək üçün səlahiyyətli şəxs müəyyən edilməmişsə, yaxud gəlməmişsə, gömrük məqsədləri üçün belə şəxs gəmi kapitanı, sürücü ola bilər.

Gömrük Məcəlləsi gömrük orqanlarınm icazəsi ilə qısa bəyannamə kimi, nəqliyyat, kommersiya və digər sənədlərin istifadə edilməsinə yol verir, bu şərtlə ki, bu sənədlər qısa bəyannamədə tələb olunan məlumatları özündə əks etdirmiş olsun.

Gömrük rəsmiləşdirilməsi zamanı qısa bəyannamə kimi əmtəə və nəqliyyat müşayət edən sənədlər istifadə olunur. Bu sənədlər, bir qayda olaraq göndərilmə məntəqəsindən təyinat məntəqəsinədək yükü müşayət edir və ona görə də mal müşayiət sənədləri adlanır.

Adətən, əmtəəyə aid olan sənədlər malın gömrük dəyəri, keyfiyyət və kəmiyyət xassələri barədə məlumatları özündə əks etdirir.


Nəticə
Azərbaycan Respublikasında müstəqil gömrük sistemi yalnız Sovetlər İttifaqı dağıldıqdan və respublikamız beynəlxalq hüququn subyekti olduqdan sonra formalaşmağa başlayıb. Ona görədə gömrük sistemi quruculuğu ölkədə gedən ictimai - siyasi proseslərlə bilavasitə bağlı olub.

15 il ərzində respublikanın gömrük orqanları tərəfindən gömrük işi sahəsində cinayətlərə, həmçinin gömrük qaydalarının və vergi qanunvericiliyinin pozulmasına qarşı ciddi mübarizə aparmış Komitənin Mərkəzi Aparatında və yerli gömrük orqanlarında qaçaqmalçılıq (kantrabanda), gömrük hüquq və qaydalarının pozulmasına qarşı mübarizə üzrə strukturlar ali təhsilli və təcrübəli hüquqşünaslarla kompleksləşdirilmiş, mütəmadi olaraq yaxın və uzaq xarici ölkələrin gömrük orqanlarının müvafiq xidmətləri ilə təcrübə mübadiləsinin keçirilməsi təşkil edilmişdir.

2010-cu ilin noyabr ayının 25 və 26 - ində Ümumdünya Gömrük Təşkilatının (ÜGT) Bakı şəhərindəki Regional Tədris Mərkəzində gömrük rəsmiləşdirilməsinə həsr olunan «Bəzi kateqoriyalı mal və nəqliyyat vasitələrinin gömrük rəsmiləşdirilməsi (mədəniyyət sərvətləri, diplomatik yüklər, vəhşi fauna və yabanı flora növləri və s.)» mövzusunda seminar keçirilmişdir.

Seminarın açılış mərasimində Dövlət Gömrük Komitəsi Gömrük Nəzarətinin Təşkili Baş İdarəsinin rəisi Şahin Bağırov çıxış edərək bildirmişdir ki, tədbirdə müzakirə olunacaq məsələlər gömrük xidməti üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Baş İdarənin rəisi diqqətə çatdırmışdır ki, seminarda müvafiq normativ-hüquqi sənədlər haqqında məlumat veriləcək və fikir mübadiləsi aparılacaq.

Şahin Bağırovun sözlərinə görə, bəzi kateqoriyalı mal və nəqliyyat vasitələrinin gömrük rəsmiləşdirilməsi gömrük xidmətində xüsusilə diqqət yetirilməli olan məsələlərdəndir. Hər bir gömrük əməkdaşı bu sahədə mövcud olan milli qanunlarla yanaşı, Azərbaycan Respublikasının tərəfdasş çıxdığı beynəlxalq müqavilələrdə əks olunmuş beynəlxalq qanunvericiliklə də yaxından tanış olmalı, onları dərindən mənimsəməlidir, çünki gömrük əməkdaşı bəzi kateqoriyalı mal və nəqliyyat vasitələrinin gömrük rəsmiləşdirilməsini həm çevik, həm də qanunvericiliyə dəqiq riayət etməklə həyata keçirməlidir. Baş İdarənin rəisi seminar iştirakçılarına müraciət edərək, onlara yaradılan imkanlardan maksimum faydalanmağı, eləcə də sözügedən sahədə fəaliyyət zamanı rastlaşdıqları problemlərlə bağlı fikirlərini və iş təcrübələrini bölüşməyi məsləhət görmüşdür.

Sonra seminar işə başlamışdır. Həmin gün tədbirdə avtonəqliyyat vasitələrinin gömrük rəsmiləşdirilməsinə dair mövcud hüquqi baza, gömrük sərhədindən keçən avtonəqliyyat vasitələrinin gömrük rəsmiləşdirilməsinin xüsusiyyətləri və digər məsələlər haqqında çıxışlar dinlənilmişdir. Növbəti gün isə seminar iştirakçılarına gömrük sərhədindən keçirilən xidməti və mülki silahın gömrük rəsmiləşdirilməsi, gömrük sərhədindən keçən avtonəqliyyat vasitələrinə və gömrük sərhədini keçən sərnişinlərə tətbiq olunan gömrük nəzarətinin xüsusiyyətləri və s. barədə ətraflı məlumat verilmiş, eləcə də mövzu ətrafında müzakirələr aparılmışdır.




Ədəbiyyat siyahısı

  • K.F.Heydərov. «Gömrük işinin əsasları».

  • Azərbaycan Respublikasının Gömrük Məcəlləsi. Bakı - 2001.

  • Heydərov K.F. «Gömrük işinin əsasları, gömrük işinin təşkili və texnalogiyası». I cild Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatı. Bakı - 1998.

  • Heydərov K.F «Gömrük işinin əsasları, gömrük orqanlarının iqtisadi fəaliyyəti». II cild. Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatı. Bakı - 1999.

  • A.Şəkərəliyev. C.Q.Nuriyev. A.Ə.Əliyev. «Gömrük işinin təşkili və idarə edilməsi». Bakı. Qanun - 2003.

  • A.Şəkərəliyev. «Dünya iqtisadiyyatı və Beynəlxalq iqtisadi münasibətlər».

  • «Gömrük xəbərləri» qəzeti. Bakı-2001.

  • «Dirçəliş» jurnalı. səh 35. K.Heydərovun çıxışı. Bakı. 2.02.2002.

  • А.М.Мəhərrəmov. BDU - nun «Gömrüк işinin təşkili və idarəetmə» kaferdrasının desenti, i.e.n. (məqalə).


İnternet saytları

  • Azərbaycan Respublikasının Prezidenti (www.president.az)

  • www.az-customs.net)

  • www.kitab.az/cgi-bin

  • transbroker.az/005az.php - 13k

  • www.tariffcouncil.gov.az/?/az/content/99 - 24k

  • aas.aznet.org/aas/Documents_az.htm - 105k

  • www.press-release.az/articles.php

  • www.anl.com/

  • www.wikipedia.org/


Mündəricat

Səhifə


Giriş ………………………………………………………………………………… 3

1. Gömrük rəsmiləşdirilməsinin əsas prinsipləri ……………………… 6

2. Gömrük rəsmiləşdirilməsinin alınan

görük yığımlarında rolu ……………………………………………………12

3. Gömrük rəsmiləşdirilməsində ilkin

əməliyyatların rolu ………………………………………………………… 18

Nəticə …………………………………………………………………………… 24

Ədəbiyyat siyahısı ……………………………………………………………26









Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©anasahife.org 2016
rəhbərliyinə müraciət