Ana səhifə

Bitkilerde ve Meyve Bahçesi Bitkilerinde Donma Hasarları Nasıl Engellenir? Dona / Donmaya Karşı Korunma Prensipleri


Yüklə 233.78 Kb.
səhifə3/7
tarix06.05.2016
ölçüsü233.78 Kb.
1   2   3   4   5   6   7

Kimyasallar

Kullanılacak zamana kadar rahatça saklanan, uygulanabilen ve donmaya karşı korunmayı sağlayan ucuz bir malzemeye sahip olma arzusu 1950’lerin ortalarından beri mevcuttur. Bunun için sayısız materyaller incelenmiştir. Bunlar farklı farklı kategorilere ayrılmıştır ama genel olarak:

  1. Bitki sıvısının donma noktasını değiştiren,

  2. Buzun bitki üzerinde bakteri üremesini azaltarak böylece buz/donma oluşumunu engelleyen,


  3. Örneğin yumuşamayı geciktirmek gibi, büyümeyi etkileyen, ya da

  4. “Kararsız faaliyet modunda”çalışanlar

olarak sınıflandırılabilirler.
Bir araştırmacnın verdiği bilgilere göre, pazarda bulunabilen hiçbir materyal bilimsel araştırmalara karşı başarılı olamamışlardır. Ancak donmaya karşı korunma malzemeleri olarak tanıtılan birkaç ürün mevcuttur. Yetiştiriciler bu materyallerin promosyon taleplerinde bulunurken çok dikkatli olmalıdırlar.
Araştırmalar devam etmektedir ve bazı malzemeler olumlu etkiler göstermişlerdir. Çiçeklenmeyi geciktiren büyüme regülatörü şu anda en çok umut veren materyal olarak görülmektedir.
Sis
İnsan yapımı sis donmaya karşı korunma yöntemi olarak denenmiştir. Sera etkisini iki katına çıkartma ilkesine dayanmaktadır. Eğer “bulut” bitki alanının örtülmesi ile yaratılabiliyorsa, radyatif soğumayı azaltabilmeli ve bitki sıcaklığının kritik noktaya kadar düşmesini durdurabilmeliydi. Gerçekten de bazı deneysel başarıların elde edilmesine karşın, pratik bir sistem geliştirilmemiştir. Zorluklar, kaybolan uzun dalga radyasyonunu bloke edecek, gerektiği kadar geniş damlacıkları üretmekte ve onları buharlaşmak üzere kaybetmeden atmosferde tutabilmekten ibarettir.
Özet
Belirli alanlar için her yetiştirici tarafından doğru dona/donmaya karşı korunma yöntemi seçilmelidir. Karar verildikten sonra tüm sistemler için birkaç genel öneri verilmektedir.
Dona/donmaya karşı korunma başarılı olarak uygulanmışsa ilaçlama, gübreleme ya da diğer kültürel uygulamalar gibi uygulamalar aynı özenle uygulanmalıdır. Başarı, uygun ekipmanların doğru şekilde kulanılmasına, sağduyuya, detaylara ve sorumluluklarına önem vermeye bağlıdır.
Sonuçlarıyla direkt olarak ilgilenmeyen birinin bitkileri için bitkilerini korumayla ilgili önerilerde bulunmayın. Sistemin tüm hazırlıkları ve testleri donma sezonu başlamadan hünerlerini göstermiş olacaktır.
Aynı şekilde, donma tehlikesi tam anlamda geçmeden sistemi kapatmayın. Beklenen don tehlikesinden önce sistemi kısaca iki kez kontrol edin. Ilık gün ışığınde kolaylıkla giderilen problemler, her saniyenin önemli olduğu soğuk ve dondurucu gece boyunca çok önemli ve yıkıcı olabilirler.







Avantajlar
Dezavantajlar

Yorum

Arazi


Seçimi

İyi soğuk drenajı olan yerleri seçin





Donmaya karşı korunmanın en iyi yöntemi; hava akımını gözünde canlandırmak ya da minimum sıcaklığı görüntülemektir.




Isıtıcılar


Kurulum maliyeti sulamadan daha ucuz; ertelemeye izin verir; hiçbir riskte yetersiz kalmaz


Yakıt pahalılığı

Kendi başına ya da boru hattı ile

Sulama


Uygulama maliyeti ısıtıcıdan daha ucuz; konveksiyonel sulama için kullanılabilir

Kurulum maliyeti oldukça yüksek; miktar yetersiz olursa bitkilerde hasar riski; sulama kolları kırılabilir; taşma riski; hızı 8 km/sn (5 km/sn)’ten büyük rüzgarda koruma olmaz


Bitki bölümü erime ısısı ile korunur; erime başlayana kadar sulama devam etmeli; yedek güç kaynağı şart

Rüzgar

Makinesi



Kurulum maliyeti ısıtıcınınkine yakın

Hızı 8 km/sn (5 km/sn)’ten büyük rüzgarda koruma olmaz

Sıcak havayı bitkilere doğru inversiyon yakınlarında karıştırır

Sis





Kaybolan ısıyı engeller ve soğumayı yavaşlatır

Potansiyel var ama günümüzde pratik değil

Isıyı çıkartmak ve soğumayı sınırlamak için sera etkisi kullanır.





Tarım Ürünlerinde Dona ve Donmaya Karşı Korunma Aracı Olarak Sulama
Çiftçiler ve araştırmacılar yıllar boyunca sıcaklığın 0C (32F)’ın altına düştüğü dönemlerde bitkilere uygulanacak su miktarının ölçüsünü belirlemeye çalışmışlardır. 0C suyun donma noktası ve aynı zamanda doku hücrelerinde oluşmaya başlayan buz kristallerinden dolayı bitkilerin hasar görmeye başladıkları sıcaklıktır.
Bu durumun oluşmaya başladığı nokta bitkilerin kritik noktası olarak nitelendirilmiştir. Genellikle kritik sıcaklık suyun donma noktasından biraz daha düşüktür ve sıcaklığın süresine bağlidir.
Örneğin, turunçgiller için dört saat için kritik sıcaklık -2C (28F)’dır. Bu, bir turunçgil ağacının -2C (28F) sıcaklığa, hasara uğramadan dört saat süresince dayanabileceği anlamına gelir. Dört saatin sonunda alacağı hasar, sıcaklığın kritik sıcaklığın altına düştüğü süre ile orantılı olarak değişmektedir. Sıcaklığın bir ya da iki saat gibi kısa sürelerde -2C (28F)’ın altında bulunması çok hasara yol açacaktır.
-2C (28F)’ın üstündeki kısa süreli sıcaklıklar sadece önemsiz hasarlara (kesinlikle ağaç hasarlarına değil, bölgesel yaprak yanıkları, bölgesel yaprak dökümleri vb. gibilerine) neden olmaktadır. Büyüme evresi (bitkiler erken evrede ya da olgunlaşmış olması), meyveler (meyvelerin hala ağaçta olup olmadıkları), bitkinin su doygunluğu (su sıkıntısı çekip çekmediği) gibi diğer faktörler ve genel sağlık durumu belirgin olarak bitkiin kritik sıcaklığını etkileyecektir.

1   2   3   4   5   6   7


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©anasahife.org 2016
rəhbərliyinə müraciət