Ana səhifə

*Asım balbay, Mehmet esen *Palu Mesleki ve Teknik Eğitim Merkezi – elaziğ


Yüklə 55.7 Kb.
tarix09.05.2016
ölçüsü55.7 Kb.

Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları; 2007 Asım BALBAY, Mehmet ESEN




YOLLARDAKİ KAR VE BUZU ÖNLEYİCİ SİSTEMLER

Asım BALBAY*, Mehmet ESEN**



**Asım BALBAY, **Mehmet ESEN
*Palu Mesleki ve Teknik Eğitim Merkezi – ELAZIĞ

**Fırat Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makina Eğitimi Bölümü – ELAZIĞ

asimbalbay@gmail.com, yesen@firat.edu.tr

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________


ÖZET
Kış aylarındaki ulaşımı kolaylaştırmak için özellikle köprü ve yokuş gibi bazı kritik olan bölgelerde oluşan kar birikintisi ve buz oluşumunu önlemek önemlidir. Son zamanlarda köprü yüzeylerindeki kar birikintisini ve buz oluşumunu önlemek için, tuzlama uygulamasına alternatif bir yöntem olarak otomatik olarak kontrol edilen sıcak-sulu kar eritme sistemleri (ısı borusu, toprak kaynaklı ısı pompası sistemleri) kullanılmaktadır. Tuz yerine bu tür sistemlerin kullanılması ile korozyon oluşumunun miktarı azaltabilir ve köprünün ömrü artırılabilir. Bu çalışmada, kar eritme ilgili geleneksel ve geleneksel olmayan yaklaşımlar hakkında önemli bilgiler verilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Kar Eritme, Buz, Köprü, Yol, Tuz.

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________


PREVENTING SYSTEMS FOR SNOW AND ICE ON ROADS

ABSTRACT
Preventing snow accumulation and ice formation on roads, especially on some critical sections including bridges and ramps, is of high priority to improve winter transportation safety. As an alternative to applying salt, automatically controlled hydronic snow melting systems (heat pipe, ground source heat pump system etc.) have been proposed more recently to prevent ice formation and melt snow on the bridge surfaces. By eliminating salt, such systems can reduce the rate of corrosion drastically and so extend the life of the bridge. In this study, important knowledge’s have been given about conventional and non-conventional approaches which relate to snow melting.
Keywords: Snow melting, Ice, Bridge, Road, Salt.

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________




1. GİRİŞ


Buzlanma, 0 C altındaki sıcaklıklarda olu-şan doğal bir olaydır. Buzlanmadan dolayı yollar kayganlaşır. Havaalanları, karayolları ve köprüler üzerinde bulunan kar veya buz dikkatsiz sürücüler için kazaların meydana gelmesine neden olur [1].
Geleneksel ve geleneksel olmayan yaklaşım-larla kar veya buz söz konusu ulaşım yüzeylerinden kaldırılabilir. Geleneksel yaklaşımda, kimyasal maddeler veya mekaniksel aletler kullanılmaktadır. Yollarda yaygın olarak kullanılan kimyasalların çoğu tuzdur (sodyum klorür). Tuz suyla veya karla temas ettiğinde oluşan karışımın donma noktasının düşük olması kar ya da buzun erimesine neden olur. Tuz karın eritilmesi için ucuz bir kimyasal mad-dedir. Ancak tuz, yola ve araçlara zarar verir [2-4]. Bu nedenle, anayol ve köprülere zarar vermeden yüzeydeki karı eriten elektrikli ve sıcak sulu sistem-ler geliştirilmiştir. Kar veya buz eritilmesindeki ge-leneksel ve geleneksel olmayan yaklaşımları detaylı bir şekilde aşağıdaki gibi açıklayabiliriz.
2. GELENEKSEL VE GELENEKSEL OLMAYAN YAKLAŞIMLAR
2.1. GELENEKSEL YAKLAŞIMLAR
Geleneksel yöntemler; kar eritme işi ile uğra-şan şirketlerin kimyasal maddeler ve mekaniksel aletler kullanarak karı veya buzu yüzeyden kal-dırmak için uyguladıkları yöntemlerdir. Karı veya buzu kaldırmak için kullanılan maddeler tuz, kum veya kum içeren malzemeler olarak sıralanabilir. Pratikte kullanılan bu malzemelerle donma noktası suyun donma noktasından aşağıya çekilir. Günü-müzde kullanılan kimyasal maddeler sodyum klorür, kalsiyum klorür ve potasyum klorür tuzlarıdır [2-4]. Bu buz önleyiciler, tüm çalışmalarda aynı özelliği gösterirler. Nemle temas etmeleri halinde çözelti şeklini alırlar. Bu çözeltilerin donma sıcaklığı, su-yun donma sıcaklığından düşüktür ve buzla temas ettiklerinde buzu eritirler. Ayrıca bu çözeltiler, bu-zun altında yayılarak buzun gevşemesini sağlarlar. Yeterli gevşemeden sonra buz kolaylıkla kaldırıla-bilir. Ancak sıcaklığın –10 C altına düşmesi halin-de, sodyum klorür, üre ve potasyum klorür etkinlik-lerini kaybetmeye başlarlar. Diğer taraftan kalsiyum klorür –20 C altındaki sıcaklıklarda etkilidir (Şekil 1). Trafiğin akışındaki sürtünmeyle oluşan ısı, buz önleyici firmalara yardımcı olmaktadır. Ayrıca buz önleyici parçacıkların biçimi de buzu eritmeye yar-dımcı olmaktadır [3].

Şekil 1. Çeşitli Kimyasalların Etkili En Düşük Sıcaklıkları [5].
Buz önleyicilerin birkaç dezavantajı da var-dır [2-9]. Buz önleyici atıkları, yol üzerinde patika bir yol meydana getirir ve kuruduğunda göze hoş görünmeyen izler bırakır. Tüm klorür tuzları, yük-sek konsantrasyonlu olarak kullanıldığında, bitki-lerin yaşamlarını devam ettirmeleri konusunda za-rarlı sonuçlar doğurur. Bunun yanı sıra bu buz önle-yicilerin uzun süre kullanımının en önemli sakın-cası, metal üzerindeki korozyon etkisidir. Çözülmüş tuzlu su, köprü bağlantılarına ve arabalara sıçrar. Boyanmamış demir ve korunmamış çeliğin tuzlu su ile teması uzun süreli olursa korozyon hızlanır.
Geleneksel yöntemler ile karın veya buzun zamanından önce yüzeyden kaldırmak, ekonomiklik açısından uygun değildir. Genellikle tuzlama için veri-len karar, yöresel deneyime ve yasalara bağlıdır. Bu karar, buzun oluşumunu tahmin etmek için yol yüzeyinin izlenmesine göre verilir [10].
2.2. GELENEKSEL OLMAYAN YAKLAŞIM-LAR
Bu sistemler, enerjisini bir kaynaktan alarak ısıtma elemanları ile karın ve buzun eritildiği sis-temlerdir. Kızılötesi, elektrikli, ısı borulu-sıcak sulu sistemler olmak üzere üç gruba ayrılır. Kar eritme sisteminin tasarımında önemli bir gereksinim, ısıtı-lan beton dilim için optimum tasarım paramet-relerinin belirlenmesidir. Optimize edilmesi gereken tasarım parametreleri olarak beton dilim içindeki ısıtma elemanları arasındaki boşluk ve derinlik, do-laştırılan akışkanın çalışma sıcaklığı ve istenen yü-zey şartını elde etmek için dolaştırılan borunun uy-gun yapısı vb. sıralanabilir. Bu parametreler, yalnız-ca fırtına şartlarında sistemin uygunluğunu tahmin etmek için bir modelle optimize edilmelidir [1].
Herhangi bir yüzeydeki karın eritilmesinde ısı denklemini belirlemek için, karın erime olayı göz önüne alınır. Erime olayında, su kabarcığı alan üze-rinde şekillenir. Isı girişi sürekli olursa su kabarcığı buharlaşmaya başlar. Konveksiyon ve radyasyondan dolayı yüzeyden atmosfere ısı transferi de oluşur. Karın erime süresi, üstünde karın bulunduğu kütle-nin(bloğun) yüzeyinden 5-8 cm aşağıda serilmiş bo-runun merkezleri arasındaki mesafesi, boruların gömülme derinliği, akışkanın cinsi, ısı kaynağı ve bloğun ısıl iletkenliği ile alakalıdır.
Kar eritme için gerekli olan ısıtma 4 atmos-ferik faktöre bağlıdır [11].


  • Kar yağışı miktarı

  • Hava sıcaklığı

  • Nemlilik

  • Rüzgar hızı

Bloğun yüzeyinden ısı ve kütle transferi mik-tarları, bloğun yüzeyinde kar olup olmamasına bağ-lıdır. Blok yüzeyinde kar birikintisinin olması, yü-zeyde buharlaşma ve ısı kayıplarını kısmen engel-leyerek izolasyon görevi görür. Karın izolasyon etkisi karlı veya karsız alanın büyüklüğüne bağlıdır. Karın blokta belirli bir kısım alanı kaplaması ile izolasyon etkisi, ısı kaybı ve buharlaşmanın olma-dığı karlı alan veya eşdeğer kaplı alan gibi düşün-mek uygun olacaktır [6].


Karsız alanın(As) toplam alana(At) oranı, kar eritme sistemlerinin temel tasarım parametresidir. Bu parametreye göre kar eritme sistemi sınıflandı-rılır.

(1)

=Toplam alan (m2) (2)
Kar eritme sistemlerinin tasarım paramet-relerine göre aşağıdaki sınıflandırma yapılır [12].
Sınıflandırma 1 (Oturmaya ayrılmış alanlar): Yü-zeyde ısı ve buharlaşma kayıplarını önlemek için uygun bir kar kalınlığı ile yüzey örtülmelidir . Sistemin kar yağışından sonra yağan karı eritmesi düşünülür. Bu tür alanlara yürüyüş alanları veya otoyolları vb örnek olarak verilir.
Sınıflandırma 2 (Ticari alanlar): Yüzeyin % 50’si-nin kar yağışı süresince karla kaplanmasına izin verilir . Karsız alan ince bir sıvı filmiy-le tamamen kaplı olduğu düşünülür. Böylece hem ısı hem de kütle transferi varolan çevre şartlarında maksimum oranlarda gerçekleşir. Bu tür alanlara yaya kaldırımı, otoyolları, hastanelerdeki merdiven-ler vb. örnek olarak verilir.

Sınıflandırma 3 (Endüstriyel alanlar): Yüzeyde ka-rın birikmesini önlemek için sistem yeteri kadar hız-lı eritmelidir. . Bu türe örnek olarak ise hava alanları, hastanelerin acil girişleri, oto yollarda ücret ödeme bölgeleri, köprüler vb. verilir.
Alandaki karı eritmek için gerekli olan ısı, aşağıdaki genel denklem ile hesaplanabilir [15].
(3)
Hissedilir Isı Akısı: Hissedilir ısı akışı qs, aşağıda verilen denklem ile hesaplanır. Karın ta sıcaklığında olduğu düşünülür.

(4)

Eritme Isı Akısı: Isı akışı()karı eritmek için ge-reken denklemdir. Aşağıdaki denklem ile ifade edi-lir.

(5)
Buharlaşma Isı Akısı: Islak bir yüzeyden suyun buharlaştırmak için gerekli ısı akısı aşağıdaki denklem ile hesaplanır.
(6)
Karsız Yüzeyden Konvektif ve Radyasyon Isı Akısı: Uygun ısı akışı(), aşağıdaki denklem ile ifade edilir.

(7)
Hesaplamalar yapılır iken yüzeydeki suyun film sıcaklığının sabit olduğu düşünülür. Böylece kaldırım yüzeyindeki sıcaklığın ısıtma elemanına etkisi ve yüzeydeki ısı yoğunluğunun farklılığı he-saplamalarda dikkate alınmaz.
2.2.1. Kızılötesi Isı Yayan Isıtma
Kızıl ötesi ısıtma, ısının ışıkla taşınma şekli olarak tanımlanır. Kızıl ötesi ışıklarının diğer ışık-lardan (sarı, mavi, yeşil ışık vb.) farkı ise ısıyı diğer-lerinden daha fazla taşıyabilmesidir [6]. Kızılötesi ısı yayan ısıtmalar kapsamlı olarak konforlu ısıt-madır. Yollarda veya köprü döşemesinde oluşan aşırı buzu önlemek için tasarlanabilir [13]. Ayrıca yolun kenarlarından yukarıya doğru biriken karın eritilmesinde de etkilidir. Bu sistemde ilk olarak ele-manların düzenlenmesi ve ısıtma kapasitesi dikkate alınır. Isıtılacak alana gelecek ışığın (kızıl ötesi ısının) yoğunluğu belirlenir. Kızıl ötesi lambadan çıkan radyasyon, ısıtılması düşünülen bölge dışına yayılır. Bu durum sistemin işletim maliyetini arttırır. Isıtılacak alanın kenarlarında enerji kayıplarının minimum olmasına dikkat edilir. Kızıl ötesi sistem-lerin diğer sistemlere göre avantajı istenilen bölgeyi hızlı ısıtmasıdır.
2.2.2. Elektriksel Isıtma Elemanlarının Serilme-siyle Yapılan Isıtma
Enerji kaynağı olarak elektriğin kullanıldığı elektrikli kar eritme sistemleri, mineral izole edilmiş kablolar ve dirençli elektrik tellerinin kullanılmasıy-la oluşturulan buz eritme sistemleridir [12]. Elek-trikli ısıtma elemanlarının yerleşimi şekil 2’de gös-terilmektedir. Beton plakalara yerleştirilen teller ve-ya kablolar, betonun çatlaması veya gerilimden do-layı ısınarak birbirlerinden ayrılabilir. Isınan kablo veya tel kırılabilir. Bunu önlemek için tasarım sıra-sında genişleme-daralma mafsalı, sağlamlaştırma ve boşaltma (drenaj) dikkate alınmalıdır. Elektrik fiya-tının yüksek olduğu ülkelerde bu tür sistemleri işlet-mek pahalıdır. Beton, yapısı gereği büyük ısı kapa-sitesine sahip olduğundan uzun süreli veya yüksek bir gücü gerektirir [14]. Bu tür buz ve kar eritici sis-temlerin etkili olarak çalışabilmesi için termostat ve sensör, sistemin bir parçası olarak kullanılmalıdır. Termostat ve sensörlerin ısı ve nemi kontrol ederek kar yağışı ile birlikte sistemi çalıştırması, güç tüke-timini mümkün olan en aşağı seviyede tutmaktadır [15].



Şekil 2. Elektrikli Isıtma Elemanlarının Yerleşimi
Elektrikli sistemlerin ısı yükü hesapları sıcak sulu sistemler ile aynıdır. Birim alandaki ısı miktarı ısıtma elemanları arasındaki aralıklardan dolayı değişir. Elektrikli ısıtma kullanılacağı zaman kalıbın uygun şekilde tasarlanması gerekir.
Sistem için gerekli toplam güç Denklem 8 ile hesaplanır. Burada A bloğun ısıtma alanını (m2) ve ise girişte istenilen güç yoğunluğunu (W/m2) belirtir.
(8)
Sistemin toplam direnci Denklem 9 ile he-saplanır. E sisteme verilen gerilim değerini ifade etmektedir.
(9)
Her metredeki kablo direnci, denklem 10 da gösterildiği gibi kablodaki toplam direncinin tahmi-ni kablo uzunluğuna bölünerek hesap edilir.
(10)
Döşenecek kablolar arasındaki mesafe denk-lem 11 ile hesaplanır. Bu mesafe ısıtılan alanın ger-çek kablo uzunluğuna bölümünün 12 katına eşittir.
(11)
Sistem için gerekli akım denklem 12 ile hesaplanır. Akım gerilimin dirence bölümüdür.
(12)
3. SICAK SULU KAR ERİTME SİS-TEMLERİ
3.1. ISI BORULARI (PASİF JEOTERMAL SİS-TEM)
Isı borulu sistemler pompalara, kontrol sis-temlerine, dış güce veya herhangi bir insan müda-halesine gerek duymadan çalışır. Pasif bir ısıtma sistemi olarak bilinir. Isı borusu kurulum aşama-sında amonyak sıvısı ya da freon gazlarıyla dolduru-lur. Toprağın içine yerleştirilir. Akışkan toprağın ısı-sıyla ısı borusunun dibinde (evaporatör kısmında) ısınır. Isınan akışkan, döşemeye serili olan boruların olduğu kondanser bölümüne hareket eder. Yoğuşa-rak ısısını bırakır. Yoğuşmuş akışkan yerçekiminin etkisiyle çevrimini tamamlayarak evaporatöre geri döner. Isı boruları çok geniş sıcaklık aralığında, de-ğişik ebatlarda, sabit veya esnek şekillerde silindirk, düzlemsel, dönel veya kullanma yerine ve amacına uygun olarak imal edilirler [16].
Köprü döşemesinin ısıtma sisteminde kulanı-lan ısı borusu şematik olarak Şekil 3 de verilmek-tedir.



Şekil 3. Köprü Döşemesi Isıtma Sisteminde Kullanılan Isı Borusunun Şematik Gösterilimi
Buharlaşma-yoğuşma dönüşümü köprü döşe-mesinin topraktan daha soğuk olduğu zamanlarda kendiliğinden gerçekleşir. Sistem, buzu tam çöze-mese bile topraktan sürekli ısı alır. Sistemin toprak-tan sürekli ısı çekişi işletim bakımından herhangi bir problem oluşturmaz. Çünkü maliyet sorunu yoktur. Ancak ısı borusunun içinin dikkatli bir şekilde te-mizlenmesi, döşemeye dizilen borulara buharın ak-ması için eğim verilmesi gerekir. Boru büyüklüğü veya derinliği arttırıldığında, aşırı ısı kaybına önlem alınmalıdır [17].
3.2. AKTİF JEOTERMAL SİSTEM
Sıcak sulu sistemde, akışkan farklı metotlarla ısıtılarak bir sirkülasyon pompası yardımıyla afsal-tın altına döşenmiş borulardan dolaştırılır. Isı akış-kandan yüzeye transfer edilir. İletimsel olarak yüzey ısıtılır. Akışkan olarak antifriz karışım (etilen veya propilen glikol ve su) kullanılır. Sistemlerde kulanı-lan borunun malzemesi yüksek yoğunluklu polieti-len(PEX) plastiktir. Bu borular metal borular gibi korozyona uğramadıklarından tercih edilir. Isıtılma-sı düşünülen yüzey altına dizilişinin bozulmaması için çimento veya asfalt dökülmeden önce bağlan-tıları yapılır [13,18,19].
Kaldırımdaki ısı transferinin uygun kavram-ları ASHRAE, Adlam, Chapman, Kilkis, ve Ramsey tarafından verilmiştir [13,19-22]. Bu kavramlar bir çok kar eritme uygulamalarına rehberlik etmektedir. Döşeme üzerinde meydana gelen ısı transfer meka-nizmaları Şekil 4’de şematik olarak gösterilmekte-dir.

Şekil 4. Köprü Döşemesinin Sıcak Sulu Olarak Isıtılmasındaki Isı Transfer Mekanizması
Kar eritme sisteminin performansı, sistemin kurulumundan kar taneciğinin hacmine kadar bir çok faktöre bağlıdır. Bunlar hava sıcaklığı, kar ya-ğışı oranı ve yoğunluğu, rüzgar hızı ve etkisi, hava-daki nem miktarı ve ısıtılan kalıbın fiziksel özellik-leridir. Bu faktörlerin hesaplanması mümkün olma-sına rağmen zamana bağlı olarak değişim gösterdi-ğinden yorucu bir çalışma gerektirir.
Bloğun ısıtılması ve karın kendi kendine erimesi için gerekli ısı miktarı, karın erime yükünü verir. Karın kendi kendine erimesi için gerekli ısı: kar yağışının oranına, karın yoğunluğuna ve hava sıcaklığına bağlıdır. Sıcaklık çok düşük ise karın yoğunluğu genellikle daha azdır. Sıcaklık daha yük-sek ise özellikle de donma noktasındayken kar daha ağır ve daha yoğundur.
Bloğun ısıtılması için gerekli ısı Bloğun ilk sıcaklığına ve bloğun sıcaklığını 0 °C’ye getirmek için gerekli ısı miktarına bağlıdır. Bloğun ilk sıcak-lığı, dış hava sıcaklığının altında olur. bloğun sıcak-lığını donma noktasına yükseltmek için gerekli ısı miktarı boruların gömülme derinliğine ve kullanılan ısıtıcı akışkanın ısıyı taşıma özelliğine bağlıdır.
Boru merkezleri arasındaki mesafe 150-300 mm arasında olmalıdır. Bu mesafe kullanılan boruların çapına, dolaştırılacak akışkanın cinsine ve yapısına göre değişim gösterir. Mesafe daraldığında kurulum fiyatı artacaktır. Mesafe fazla olduğunda ise erime tam olarak gerçekleşemeyecektir.
Toprak, oldukça yüksek bir ısı potansiyeline sahiptir. Toprak ihtiyaç duyulduğu kadar bir ısı kay-nağı olarak kullanılabilir. Yerden birkaç metre aşa-ğıdaki sıcaklıklar yıl boyunca yaklaşık sabitlilik gösterir. Oysa yeryüzünde sıcaklık farklı mevsimler ile değişiklik gösterir. Toprak, bu yüzden ya ısı kay-nağı ya da ısı kuyusu (çukuru) olarak kullanılır [1].
Toprak kaynaklı ısı pompası (TKIP) yardı-mıyla toprak suyundan veya topraktan çekilen ısının sıcak sulu sistemler için kullanılması mümkündür. Bu sistemler aktif jeotermal sulu sistemler içerisinde yer alır. Günümüzde, TKIP kullanımının düşük oranda olmasının en büyük nedeni, toprak ısı değiş-tiricisinin kesin bir projelendirme usulünün tam an-lamıyla ortaya konulmamasındandır. Diğer önemli unsur ise toprak ısı değiştiricisinin (TID) yüksek maliyetidir. TKIP’lar, temel anlamda toprak ile ısıtı-lacak yer arasında bir ısı alışverişini içerir. Bunun için genellikle uzun veya çok sayıda plastik boru, yatay veya düşey olarak toprak altına döşenir. Akış-kan olarak boruların içerisinden su veya salamura (su+antifriz) dolaştırılır. Sıcaklık farkından dolayı olan ısı transferi, borular içerisinde dolaştırılan akışkan ile soğutucu akışkan arasında bir ısı değiştiricisi vasıtası ile olur [23].
4. SONUÇLAR VE ÖNERİLER

Kış aylarında kar yağışının ve donun olduğu zamanlarda seyahat etmek tehlikelidir. Kar veya dondan dolayı karayolları, havaalanlarında ve köp-rülerde tehlikeli kazalar meydana gelmektedir. Yol-lardaki kar veya buz ülke ekonomisine de büyük ölçüde zarar vermektedir. Bu zarar; yol yüzeyinin bozulması, araçların aksamlarının korozyona uğra-ması, kazalar sonucu araçların kullanılamaz hale gelmesi ve en önemlisi can kayıpların oluşmasıdır. Yollardaki kar ya da buzun eritilerek daha güvenli ortamların oluşturulması gerekir. Günümüzde kar eritme işi ile ilgili yeni yöntemler kullanılarak bir çalışma ülkemizde yapılmamıştır.

Yollardaki ve yüzeylerdeki buzu eritmek amacıyla bir sistem için gerekli olan ısı gereksini-mleri, geleneksel olan ve olmayan yaklaşımlar ile açıklanmaktadır. Geleneksel yaklaşımda; buzu kal-dırmak için kullanılan araçlar tuz, kum veya kum içeren malzemeler olarak sıralanabilir. Pratikte kul-lanılan bu malzemelerin donma noktası suyunkin-den daha düşüktür. Günümüzde kullanılan bu kim-yasallar maddeler sodyum klorür, kalsiyum klorür ve potasyum klorür tuzlarıdır. Bu buz önleyiciler tüm çalışmalarda aynı özelliği gösterirler. Biraz nemle temas ettiklerinde çözelti şeklini alırlar. Bu çözeltilerin donma sıcaklığı suyun donma sıcaklı-ğından düşüktür ve buzla temas ettiklerinde buzu eritirler.


Toprak, ısı için sınırlı olamayan bir yapıya sahiptir. Toprak ihtiyaç duyulduğu kadar bir ısı kaynağı olarak kullanılabilir. Yerden birkaç metre aşağıdaki sıcaklıklar yıl boyunca sabitlilik gösterir. Oysa yeryüzünde sıcaklık farklı mevsimler ile deği-şiklik göstermektedir. Toprakta olan bu enerjiden yararlanarak, toprak kaynaklı ısı pompaları yardı-mıyla yüzeyde bulunan kar ya da buz eritilebilir. Dış ülkelerde jeotermal ısının kullanıldığı bir çok sistem vardır.
En uygun sistem için değişen ekonomik ko-şulların her tasarımda göz önünde tutulması gerekir. Kar eritme sistemlerinin daha hızlı tasarımını ger-çekleştirmek için bilgisayar programları ile destek-lenmelidir.



5. KAYNAKLAR





  1. Balbay, A., 2004, Kar ve Buz Eritme Sistemle-rinin İncelenmesi, Doktora Semineri, Fırat Üni-versitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.




  1. Deicing Agents, A Primer., 1991, Dow chemical Co, Midland, Michigan, Public works, 122, 8, 50-51.




  1. Yehia, S. And Tuan C.Y., 1998, Bridge Deck Deicing, Transportation Conference Proceeding, 51-57




  1. Adkins, D.F., and Christiansen, V. T., 1989, De-terioration of Concrete Pavements, Journal of Material in Civil Engineering, 1, 2, 97-104.




  1. Local Roads Maintenance Workers’ Manual, Snow and Ice Control, Center for Transportation Research and Education at Iowa State Univer-sity, Chapter 7.




  1. ASHRAE, 2003, Ashrae Handbook HVAC Ap-plications, American Society of Heating, Refge-ration and Air-Conditioning Engineers, Inc., Atlanta, GA.




  1. Neville, A.M., 1996, Properties of Concrete. John Wiley and Sons, Inc, New York.




  1. Mehta, K.P., 1986, Concrete-Structure, Properti-es and Materials, PrenticeHall, Inc, Englewood Cliff, New Jersey.




  1. Mcelroy, A.D., Blackburn, R., Hagymassy, J., and Kirchner, H. W., 1988 Comparative Study of Chemical Deicers, Transportation Research Record, No. 1157, 1-11.




  1. American Society for Testing and Materials, 1966, Signifiance of Tests and Properties of Concrete and Concrete-Making Materials.




  1. Lund, J.W., 2000, Pavement Snow Melting, Geo-Heat Center Quarterly Bullettin, 20, 1, 12-19.




  1. Chiasson, A. and Spitler, J.D., 2000. A Mode-ling Approach to Design of A Ground-Source Heat Pump Bridge Deck Heating System. Pro-ceedings of the 5th International Symposium on Snow Removal and Ice Control Technology. Roanoke, VA. September 5-8, 1-16.




  1. ASHRAE, 1987, Ashrae Handbook HVAC Applications, American Society of Heating, Ref-geration and Air-Conditioning Engineers, Inc., Atlanta, GA.




  1. Brinkman, C.P., 1975, Space Age Technology for Deicing Hazardous Highway Locations. Public Roads, 39, 3, 89-95.




  1. www.devi.com




  1. Özsoy, A., Acar, M., 2005, Yer çekimi destekli Bakır-Su Isı borusu için Deneysel bir çalışma-Tesisat Mühendisliği Dergisi Sayı: 90




  1. Nydahl, J. Pell, K. Lee, R. and Sackos, J., 1984, Evaluation of an Earth Heated Bridge deck, University of Wyoming, Larime, DTFH61-80-C-00053




  1. Spitler, J.D. and Ramamoorthy, M., 2002, Bridge Deck Deicing Using Geothermal Heat pumps, Oklahoma State University Press.




  1. Adlam, T.N., 1947, Radiant Heating, The Industrial Press, New York, NY.




  1. Chapman, W.P., 1952, Design of Snow Melting Systems, Heating and Ventilating, April, 96-102.




  1. Kilkis, I.B., 1994, Design of Embedded Snow Melting Systems, Part 1, Heat Requriments-An Overall Assessment and Recommendations. ASHRAE Transactions, 100, 1, 423-433.




  1. Ramsey, J.W., Hewett, M.J., Kuehn, T.H., and Petersen, S.D., 1999, Updated Design Guideli-ness for Snow Melting Systems, ASHRAE Transactions, 105.




  1. Esen, H., Balbay, A., ve Esen, M., 2004, Toprak Kaynaklı Isı Pompası Sistemlerinde Toprak Isı Değiştiricisi Boyunun Hesaplanması, Enerji Teknolojileri ve Mekanik Tesisat Dergisi, 97, 84-88.







Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©anasahife.org 2016
rəhbərliyinə müraciət