Ana səhifə

عنوان طرح بررسي اثرات هپاتوپروتكتيو گياه مريم كوهي Swertia longifolia Boiss. نام و نام خانوادگي طرح دهندگان


Yüklə 0.89 Mb.
səhifə1/9
tarix10.05.2016
ölçüsü0.89 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9
بسمه تعالی

گزارش نهايی



عنوان طرح

بررسي اثرات هپاتوپروتكتيو گياه مريم كوهي Swertia longifolia Boiss.



نام و نام خانوادگي طرح دهندگان

دكتر محمود قاضي خوانساري، دكتر يعقوب امن زاده، دكتر اسماعيل سادات ابراهيمي،

دكتر هما حاجي مهدي پور
نام و نام خانوادگي همكاران اصلي طرح

دكتر محمد عبداللهي، ژينا صادقي، آزاده علمي، سارا علمي


دانشگاه علوم پزشكي تهران، دانشكده پزشكي ، گروه فارماكولوژي

مقدمـه

قدمت شناخت خواص دارويي گياهان شايد بيرون از حافظه تاريخ باشد. يكي از دلايل مهم اين قدمت حضور باورهاي ريشه دار مردم سرزمينهاي مختلف در خصوص استفاده از گياهان دارويي است.

شايد اين باور كه هيچ دردي نيست كه با گياهي درمان نشود، با مختصر تغييري در مضمون و مفهوم، ميان ملل مشرق زمين تا اقوام آمريكاي لاتين حضور دارد و ظاهراً از تجربيات مختلف حكايت مي كند.

در ميان بيماريهاي مختلفي كه بشر با آن دست و پنجه نرم مي كند اختلالات كبدي از جايگاه ويژه اي برخوردار است و امروزه معضل درمان آن كمتر از سرطان نمي باشد چرا كه داروهاي شيميايي صرفنظر از عوارض توكسيك آنها، كارآيي كافي در درمان اين اختلالات از خود نشان نداده اند از اين روست كه استفاده از داروهاي گياهي و سنتي توجه بسياري از محققين را به خود جلب نموده است.

جاي بسي خوشوقتي است كه ما نيز در اين راستا توانستيم گياهي را در ايران بيابيم كه گونه هاي مختلف آن سالهاي مديدي است كه در طب سنتي آسياي شرقي و جنوبي در درمان بيماريهاي كبدي و صفراوي استفاده مي شوند چرا كه ايران زمين خود گنجينه اي از گياهان دارويي منحصر به فرد است و در ميان فلور غني ايران كه بيش از 7500 گونه گياهي را دربرمي گيرد تعداد بسيار زيادي از آنها را گياهاني تشكيل مي دهند كه به دلايلي دارويي مي باشند كه ما در اين پهنه وسيع گياه Swertia longifolia Boiss. كه گونه اندميك فلورا ايرانيكا مي باشد را انتخاب نموده و پا در راه بررسی اثرات آن بر روي آنزيمهاي كبدي نهاديم.
جنس Swertia

اين جنس حدود 100 گونه گياهي را شامل مي شود كه در ايران 2 گونه گياه علفي چند ساله دارد. S. longifolia Boiss. در كنار جويبارها و مناطق مرطوب مي رويد و S. lactea Bge از ارتفاعات كوهستاني خراسان شناسايي شده است. اين دو گونه علاوه بر ايران در عراق، افغانستان و آسياي مركزي نيز مي رويند (1).


اثرات درماني و فارماكولوژيك گياهان جنس Swertia

  • اين گياهان بسيار تلخند و توانايي كاهش تب و سم زدايي را داشته و نيز اثرات صفرابري و تونيك كبدي دارند.

  • اين گياهان عمدتاً در درمان بيماريهاي التهابي كبدي و صفراوي مانند هپاتيت و كله سيستيت، پنوموني، استئوميليت، ديسانتري، جرب، اسپاسم و درد به كار مي روند (2).

  • گياهان جنس Swertia همچنين به طور گسترده اي در طب آيورودا و طب يوناني به عنوان ضد كرم، تب بر و تونيك تلخ استفاده مي شوند (3).

  • عصاره گياه S. chirata در طب سنتي هند به عنوان يك تونيك تلخ گوارشي، ضد مالاريا، ضد تب، ضد كرم و نيز در نارساييهاي كبدي، اختلالات دستگاه ادراري، صرع، يبوست و انواع مختلف اختلالات مغزي به كار مي رود. همچنين در طب يوناني به عنوان جانشيني براي فرآورده هاي جنتيانا به كار مي رود (4). اخيراً از عصاره هگزاني گياه اثرات هيپوگليسميك نشان داده شده است (5).

  • مردم عصاره S. hookeri را به دلايل مختلف من جمله درمان عفونتهاي ميكروبي، افزايش فشار خون و نيز به عنوان متعادل كننده رفتاري استفاده مي كنند (6).

  • S. japonica Makino كه معمولاً در آب و هواي سرد رشد مي كند در ژاپن استفاده مي شود. كل قسمتهاي اين گياه در اختلالات معده مصرف شده و داراي مزه تلخ مشخصي مي باشد. عصاره اتانولي-آبي گياه و فراكسيونهاي مختلف آن اثرات قوي كاهش قند خون در موشهاي سفيد بزرگ كه با STZ ديابتي شده اند را دارا مي باشند (7). داروي سنتي ژاپني به نام Senburi كه در واقع همين گياه است، اثرات آنتي اكسيداتيو دارد (8).

  • S. macrosperma يك گياه سنتي است كه به عنوان تب بر، آنتي دوت و تونيك معدي در قسمتهاي جنوب غربي چين به كار مي رود (9).

  • S. Mussoti و S. Mileensis در درمان هپاتيت ويروسي مؤثر بوده و در چين چند فرآورده دارويي نيز از آنها ساخته شده است (5).

  • S. petiolata گياهي تلخ است و به عنوان مسهل و ضد مالاريا در طب سنتي نواحي مرتفع هيماليا مصرف مي شود (10).

  • S. Punicea كه در نواحي كوهستاني مرطوب مركز چين مي رويد، در طب سنتي به عنوان تونيك تلخ معده استفاده مي شود (11).

  • مصرف عصاره گياه S. Purpurescens Wall به عنوان تونيك و ضد تب در طب بومي هند بسيار رايج است (12).

  • عصاره هاي متانولي و دي كلرومتاني Swertia calycina اثرات ضد قارچ قوي بر عليه Cladosporium Cucumerinum و Candida Albicans را دارا مي باشد (2).

ترکيبات موجود در گياهان جنس Swertia

مهمترين ترکيبات موجود در اين جنس زانتونها هستند که خواص فارماکولوژيک نسبت داده شده به اين گياهان نيز بيشتر مربوط به زانتونها می باشند.



اثرات درماني و فارماكولوژيك زانتونها


مطالعه زانتونها نه تنها از جنبه ساختمان شيميايي مهم است بلكه از ديدگاه فارماكولوژيك نيز حائز اهميت مي باشد.

  • زانتونها داراي خواص ضد افسردگي و ضد سل مي باشند در حاليكه زانتونهاي گليكوزيده فعاليت ضد سايكوز از خود نشان مي دهند (5، 13، 14).

  • فعاليت صفرابر، ديورتيك، ضد ميكروب، ضد ويروس و كارديوتونيكي زانتونها به اثبات رسيده است (5، 13، 14).

  • بر خلاف پراكندگي كم اين تركيبات در عالم گياهي، آنها داراي خواص ضد لوسمي، ضد تومور، ضد اولسر، ضد ميكروب، هپاتوپروتكتيو، هيپوگليسميك، مهار كننده MAO و مضعف CNS‌‌ مي باشند (5، 15). براي مثال بليديفولين1 مهار كننده اختصاصي MAO-A بوده (16) و همچنين داراي اثرات قوي پايين آوردن قند خون در موشهاي سفيد بزرگ كه توسط STZ ديابتي شده اند به روش خوراكي و داخل صفاقي مي باشد (5). پسوروسپرمين1 يك دي هيدروفورانوزانتون اپوكسايد، ، فعاليت ضد لوسمي و ضد تومور كولون و پستان دارد (16).

  • اثبات شده است كه زانتونها و مشتقات آنها به عنوان عامل ضد آلرژي و برونكوديلاتور در درمان آسم مؤثر مي باشند (‌17).

  • تعدادي از زانتونهاي ايزوپرنيله از گياهان جدا شده اند كه فعاليتهاي فارماكولوژيك جالبي مانند اثرات پائين آورنده فشار خون،، فعاليت ضد ويروسي، مهار تشكيل برخي پروستانوئيدها و پيشگيري از رشد تومور را نشان مي دهند (5).

  • در مطالعات رابطه ساختمان – فعاليت مشخص شده كه زانتونهاي 1، 3، 5، 6 -، 1، 3، 6، 7–، 2، 3، 6، 7 – و 3، 4، 6، 7 – تترااكسيژنه اثرات ضد پلاكتي دارند ومكانيزم عمل زانتونهاي 1، 3، 6، 7 – تترااكسيژنه مهار تشكيل ترومبوكسان و مهار شكستن فسفو اينوزيتايد مي باشد (5).

  • نشان داده شده است كه برخي زانتونها اثرات ضد التهابي دارند كه اين اثرات تا حدي مربوط به مهار دگرانولاسيون مست سلها و قسمتي نيز (حداقل در دوزهاي بالاتر) مربوط به مهار غير اختصاصي تراوش پلاسماي عروقي ناشي از مدياتورهاي مختلف مي باشد. همچنين بعضي از زانتون دي كربوكسيليك اسيدها يك مهار كننده قوي اتصال لوكوترين B4 به گيرنده هاي روي نوتروفيلها هستند (5).

  • اخيراً فعاليتهاي بيولوژيك متعددي از زانتونها شامل فعاليتهاي ضد قارچي، افزايش فعاليت استيل كولين ترانسفراز و مهار ليپيد پراكسيداز ذكر شده اند (18)‌.

  • در سال 1994، Mehta و همكاران (19) گزارش كردند كه آنتي بيوتيكهاي زانتوني جديد سنتزي سروينومايسينهاي1 A1 و A2 داراي فعاليت ضد باكتريهاي هوازي، مايكوپلاسما و برخي باكتريهاي گرم مثبت مي باشند.

گياه مريم كوهي Swertia longifolia Boiss.



نامهاي انگليسي: Swertia, Felwort, Marsh felwort

گياهي است پايا، سبزمات،‌ ايستاده،‌ بدون كرك، به ارتفاع 80 – 45 سانتي متر با بن ضخيم و ريزومي.



ساقه: متعدد، ساده، ايستاده، ضخيم، محكم، غير چوبي و علفي، منتهي به گل آذين طويل.

برگ: برگهاي پاييني وسيع، پهن دراز يا خطي، سرنيزه اي، در قاعده كم و بيش چسبيده بهم يا آزاد، بدون كرك، سبزمات يا متمايل به آبي.

گل: سفيد، كرم يا كرم متمايل به سفيد، متوسط با دمگل بلند، مجتمع در گل آذين خوشه اي ساده يا پانيكولي، محكم و وسيع شامل تعدادي گرزنهاي كم گل، كاسه تا قاعده منقسم، شامل 4 و به ندرت 5 تقسيم با لوب سر نيزه اي – خطي نوك تيز برابر با نيمه طول جام، جام چرخي، داراي 4 و به ندرت 5 گلبرگ پهن دراز نوك تيز، هر يك در قاعده داراي 2 چاله نوشجاي تماماً پيوسته بهم به صورت يك چاله مدور.

موسم گل: ارديبهشت – خرداد.

رويشگاه: اين گياه در مناطق مرطوب چمن زار رشد مي كند. در ايران در نواحي البرز (كندوان) و در غرب (اشترانكوه، راسوند، بروجرد و الوند) مي رويد (20، 21).
  1   2   3   4   5   6   7   8   9


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©anasahife.org 2016
rəhbərliyinə müraciət